0

De veronachtzaamde ziekten van de verdrukten

WASHINGTON, DC – Toen paus Franciscus in september de Verenigde Staten bezocht hield hij historische toespraken voor het Amerikaanse Congres en voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Verder bouwend op het sentiment uit zijn encycliek Laudato Si’, benadrukte Franciscus de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap inzake het tegemoet treden van menselijk lijden, zoals dat van vluchtelingen en zij die in extreme armoede leven, en deed een oproep tot mondiale solidariteit om sociale buitensluiting en ongelijkheid te beëindigen.

De beden van de paus zouden onze aandacht moeten vestigen op elk aspect van het menselijk lijden, en vooral op die aspecten die de meest gemarginaliseerde mensen treffen. Een hiervan betreft de z.g. verwaarloosde tropische ziekten (VTZ). Deze groep parasitische en hieraan gerelateerde infecties – waaronder lymfatische filariasis (ofwel elefantiase), intestinale wormen, en schistosomiasis – is een gesel der armoede. Deze ziekten besmetten ongeveer 1,4 miljard mensen per jaar, waaronder meer dan 500 miljoen kinderen, wat een ongehoorde pijn en lijden veroorzaakt en door middel van productiviteitsverlies bijdraagt aan de armoedecyclus.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

De afgelopen tien jaar heeft de internationale gemeenschap belangrijke vooruitgang geboekt in de strijd tegen VTZ. Zo heeft de generositeit van grote farmaceutische bedrijven, die gratis medicijnen verstrekken, er bijvoorbeeld voor gezorgd dat behandelingsprogramma’s opgeschaald konden worden.

Maar ondanks deze bemoedigende tekenen van vooruitgang krijgt helaas nauwelijks 40% van de mensen die risico lopen op deze vermijdbare ziekten het medicijn dat ze nodig hebben. Ruim een miljard mensen hebben nog steeds geen toegang tot behandelingen voor potentieel slopende aandoeningen, die minder dan 50 dollarcent per persoon kosten om aan te bieden. Dit is niet alleen een serieus medisch probleem; het is ook een ernstige morele kwestie, en één waar degenen onder ons die met armen werken elke dag mee te maken hebben.

De reden van het falen van de internationale gemeenschap dit probleem op te lossen is net zo simpel als lelijk: VTZ treffen alleen de armste mensen die het meest over het hoofd gezien worden. Zoals Franciscus het stelt in Laudato Si’ ‘staat er maar weinig in de weg van een helder bewustzijn van de problemen die vooral de uitgeslotenen treffen.’ En verder: ‘ze worden dan wel vermeld in internationale politieke en economische discussies, maar je krijgt vaak de indruk dat hun problemen pas bij nader inzien ter berde worden gebracht.’

Het historische bezoek van de paus aan de VS kwam op een belangrijk moment. Het Congres was de budgetten voor het fiscale 2016 aan het afronden, en de VN was zijn werk aan de Sustainable Development Goals aan het vervolledigen met het uitzetten van de doelstellingen die het ontwikkelingsbeleid de komende 15 jaar tot leidraad zullen dienen. Beide plena zouden er goed aan doen de woorden van de paus in hun oren te knopen.

Het is cruciaal dat de VS zijn krachtig leiderschap qua VTZ doorzet door de financiering voor behandelingsprogramma’s in het federale budget in stand te houden, zowel dit jaar als de jaren daarna. Zoals Franciscus de leden van het Congres in herinnering bracht: ‘Hoeveel is er in de eerste jaren van het nieuwe millennium al gedaan om mensen uit extreme armoede te tillen! Maar ik weet zeker dat u mijn overtuiging deelt dat ons nog steeds veel meer te doen staat, en dat de geest van mondiale solidariteit in tijden van crisis en economische tegenslag niet verloren mag gaan.’

Op een internationaal niveau worden we gesterkt door het feit dat leden van de VN geïnspireerd waren een hoge prioriteit toe te kennen aan de strijd tegen VTZ in de ontwikkelingsagenda voor na 2015. Dit in het bijzonder omdat een mondiale indicator voor VTZ – namelijk het ‘aantal mensen dat interventie vereist tegen verwaarloosde tropische ziekten’ – is meegenomen in het controlekader van de SDGs. Dit zal helpen garanderen dat VTZ de komende 15 jaar eindelijk de aandacht zullen krijgen die ze verdienen.

Een van de meest basale stappen die we kunnen nemen om wat Franciscus ‘de globalisering van de onverschilligheid’ noemt te overkomen is om samen te komen ter ondersteuning van afdoende en meetbare actie tegen VTZ. Het introduceren van een mondiale meetlat om onze vooruitgang op het pad naar definitieve controle en eliminatie bij te houden zou een echte demonstratie van onze solidariteit met de armen zijn.

Fake news or real views Learn More

In zijn toespraak tot de VN herinnerde Franciscus ons aan een cruciaal punt: ‘als je verder kijkt dan onze plannen en programma’s, hebben we maken met echt bestaande mannen en vrouwen, die leven, worstelen, en lijden, en vaak gedwongen zijn om in grote armoede te leven terwijl al hun rechten hun ontnomen zijn.’ Als we met al onze technologische vooruitgang en ongekende donaties uit de private sector niet in staat zijn het vooruitzicht van de armste mensen voor een handvol centen per persoon te veranderen, hoe kunnen we dan geloven dat we ooit de meer uitdagende en kostbaardere gezondheids- en ontwikkelingsproblemen waar we mee te maken krijgen kunnen oplossen?

Vertaling Melle Trap