0

Het betrekken van vrouwen in de strijd om een goede gezondheidszorg

BRAZZAVILLE – Neglected Tropical Diseases (NTDs, Veronachtzaamde Tropische Ziekten) treffen vrouwen en meisjes vaak onevenredig hard. Female genital schistosomiasis (FGS) alleen al veroorzaakt hevige pijn, bloedingen en wonden bij ruim zestien miljoen vrouwen en meisjes in het beneden de Sahara gelegen deel van Afrika.

Afgezien van het feit dat ze leiden tot wijdverbreid fysiek ongemak, hebben NTDs voor miljoenen vrouwen en meisjes ernstige sociaal-economische gevolgen op de langere termijn. Vrouwen die littekens of misvormingen hebben overgehouden aan ziekten als FGS en elefantiase zijn dikwijls zó gestigmatiseerd dat ze niet kunnen trouwen of verstoten worden door hun echtgenoten. En ook al zijn misvormingen en sociale stigmata geen dodelijke ziekten, ze kunnen psychologische aandoeningen verergeren en de kansen beperken die vrouwen en meisjes hebben.

Sinds 2000 zijn er genoeg middelen gedoneerd voor vijf miljard preventieve behandelingen tegen NTDs. En veel mensen zien nu in dat het in de hand houden en uiteindelijk elimineren van NTDs van essentieel belang zal zijn voor het bereiken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen, die van toepassing zijn op zulke uiteenlopende gebieden als voeding, onderwijs, gezondheidszorg, water, sanitaire voorzieningen en hygiëne, en economische groei. Omdat de SGDs gebaseerd zijn op het beginsel van “niemand achterlaten,” kunnen ze pas een succes worden genoemd als ze overal zijn verwezenlijkt, en voor iedereen – inclusief vrouwen en meisjes.

Met name SDG 5 roept de wereld op om in 2030 te zorgen voor “gender-gelijkheid, en alle vrouwen en meisjes zelfbeschikkingsrecht te geven.” Gender-gelijkheid heeft betrekking op beide seksen, maar speciale aandacht is nodig om de omstandigheden voor vrouwen en meisjes te verbeteren.  In Afrika hebben vrouwen vaak niets te vertellen, ook al vertegenwoordigen ze ruim de helft van de bevolking van het continent. Om ervoor te zorgen dat ze niet vergeten worden, moeten we ons inzicht verbeteren in de manier waarop machtsrelaties op het gebied van gender werken, en deze sociale dynamiek frontaal tegemoet treden.

Omdat vrouwen en meisjes in hun vruchtbare jaren onevenredig lijden onder de gezondheids- en sociale gevolgen van NTDs, is het van cruciaal belang dat zij worden opgenomen in alle grootschalige interventies in het gezondheidszorgbeleid die worden voorgesteld. En behalve dat we NTD-programma's vooral op vrouwen moeten richten, moeten we erkennen dat zij een belangrijke rol zullen spelen bij het bevorderen van de duurzame ontwikkelingsagenda.

We moeten vrouwen en meisjes de mogelijkheid geven sociale mobilisatie-pogingen in Afrika te propageren en te leiden. Vrouwen zijn partners in de frontlinie voor pleitbezorgers van de openbare gezondheidszorg, die eraan werken om cruciale medicijnen op het hele continent verkrijgbaar te maken. Bovendien kunnen vrouwen helpen de NTDs bij de bron te bestrijden, door ervoor te zorgen dat alle leden van hun gemeenschap meewerken aan de verspreiding van anti-NTD-middelen en -therapieën.

De aanhoudende pogingen om NTDs in Afrika onder de duim te houden en te elimineren hebben enig succes gehad. Maar de tijd is aangebroken voor de ontwikkeling van innovatievere beleidsinstrumenten. We hebben dringend behoefte aan geïntegreerde, inter-programmatische en intersectorale benaderingen die de sociale, economische en etiologische dynamiek van NTDs aanpakken. En we zullen de volledige medewerking nodig hebben van de meest kwetsbare gemeenschappen. Zonder deze zaken kan geen enkel programma dat is gericht op het definitief uitroeien van NTDs slagen.

Dit jaar vieren we de vijfde verjaardag van de World Health Organization’s Roadmap om NTDs te elimineren, en van de London Declaration on Neglected Tropical Diseases. Het is bemoedigend om te zien dat de internationale gemeenschap niet alleen de onevenredige last erkent die NTDs voor vrouwen inhouden, maar ook de cruciale rol die vrouwen spelen bij het in de hand houden en uitroeien van deze ziekten.

Nu er sprake is van een zich steeds verder uitbreidend internationaal partnerschap, hebben we een unieke kans om voor eens en voor altijd een einde te maken aan deze slopende ziekten. In 2016 heeft het Regional Office for Africa van de WHO het Expanded Special Project for Elimination of Neglected Tropical Diseases (ESPEN) gelanceerd, dat Afrikaanse landen van de technische ondersteuning en de fondsenwervende middelen voorziet om de vijf NTDs te bestrijden die met preventieve chemotherapie kunnen worden voorkomen: rivierblindheid, elefantiase, schistosomiasis, wormziekte en trachoom.

ESPEN is een poging om overheden, de mondiale gezondheidszorggemeenschap en andere stakeholders bijeen te brengen. Ons doel is partnerschappen te verstevigen die specifiek zijn ontworpen om NTDs te elimineren. Om dat doel te bereiken ondersteunt ESPEN actief nationale anti-NTD-programma's die zijn opgezet om de armoedecyclus te doorbreken die door NTDs veroorzaakt en in stand gehouden wordt.

Naarmate de WHO werkt aan het verwezenlijken van de SDGs, zullen we participatoire benaderingen bevorderen die zich richten op de meest kwetsbare bevolkingsgroepen – met name vrouwen en meisjes – in de strijd tegen deze ziekten. Uiteindelijk is de enige manier om voor succes op de lange termijn te zorgen het helpen van degenen die er het hardst door worden getroffen.

Vertaling: Menno Grootveld