20

De toekomst van het gebruik van geweld

MÜNCHEN – Op de recente jaarlijkse ontmoeting van het Wereld Economisch Forum in Davos zat ik in een panel met leiders uit de defensiesector om de toekomst van de krijgsmacht te bediscussiëren. Het onderwerp van gesprek was van vitaal belang: op wat voor een oorlog moeten strijdmachten van nu zich voorbereiden?

Regeringen hebben een zeer slechte staat van dienst als het aankomt op het beantwoorden van deze vraag. Na de oorlog in Vietnam bijvoorbeeld onderdrukte het leger van de VS de kennis die het had opgedaan over guerrillatactieken, om deze in Irak en Afghanistan op pijnlijke manier te hervinden.

De Amerikaanse militaire interventies in deze landen zijn typerend voor een ander cruciale uitdaging voor de moderne oorlogsvoering. Zoals vertrekkend minister van Defensie van de VS Chuck Hagel het onlangs in een interview stelde kunnen er in een oorlog ‘zaken uit de hand lopen, op drift raken en de weg kwijtraken’ op manieren die een krijgsmacht er toe kunnen bewegen om te vervallen in een meer ‘geaccelereerd’ gebruik van geweld dan van te voren de bedoeling was. In dit licht is de opmerking dat alleen geweld de door conflict verscheurde maatschappijen in het Midden-Oosten en elders kan transformeren een gevaarlijke denkfout.

Maar ook al lijken oorlog en geweld wellicht op hun retour te zijn, verdwenen zijn ze nog niet. Ze evolueren simpelweg aan de hand van een nieuwe ‘generatie’ regels en tactieken.