2

Rusland probeert amechtig zijn invloedssfeer uit te breiden

PRAAG – Drie voormalige Sovjet-republieken – Georgië, Moldavië en Oekraïne – hebben nu associatieverdragen gesloten met de Europese Unie, ondanks de soms hardhandige pogingen van Rusland om dit proces te dwarsbomen. Dit is zeker een veelbelovende ontwikkeling voor deze landen, die allemaal moeite hebben gehad intern te stabiliseren na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Maar het zou naïef zijn om te denken dat Rusland de strijd zo makkelijk zal opgeven.

Zoals de aanhoudende crisis rond Oekraïne heeft aangetoond blijven vroegere Sovjet-republieken, die proberen zonder instemming van het Kremlin geopolitieke beslissingen te nemen, niet lang intact. In Georgië zijn de afvallige regio's Abchazië en Zuid-Ossetië de facto onafhankelijk nadat ze in 2008 door Rusland zijn erkend. Vandaag de dag lijkt het steeds onwaarschijnlijker dat ze ooit nog in de schoot van Georgië zullen terugkeren.

Op zijn beurt doet Moldavië al twintig jaar moeite om de controle in handen te krijgen over de afvallige regio Transnistrië. Bovendien heeft de piepkleine autonome regio Gagauzië, met zijn inheemse Turkse bevolking, in februari via een door Rusland gesteund referendum geclaimd het recht te hebben zich af te scheiden als Moldavië 'zijn status als onafhankelijke staat verliest.' Het gevaar bestaat nu dat de leiders die voor afscheiding zijn het soevereiniteitsverlies dat zogenaamd gepaard gaat met associatie met de EU op deze manier zullen uitleggen.

Afgezien van het ontmoedigen van vroegere Sovjet-republieken om diepere banden met de EU na te streven heeft Rusland ook een soort eigen EU in het leven geroepen: de Euraziatische Economische Unie. In mei hebben de leiders van Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan deze EaEU opgericht door de ondertekening van een verdrag dat volgend jaar van kracht zal worden, ervan uitgaande dat de parlementen van alle drie de landen het zullen ratificeren.