Black Lives Matter counter protestors at the Unite the Right rally Evelyn Hockstein/For The Washington Post via Getty Images

Wanneer zullen we gewonnen hebben?

NEW YORK – In 1967 braken er rellen uit in steden in de hele Verenigde Staten, van Newark (New Jersey) tot aan Detroit en Minneapolis in het Midden-Westen – twee jaar nadat de wijk Watts in Los Angeles een uitbarsting van geweld had ondergaan. In reactie hierop benoemde president Lyndon B. Johnson een commissie, onder leiding van de gouverneur van Illinois, Otto Kerner, om de oorzaken te onderzoeken en maatregelen voor te stellen voor het aanpakken ervan. Vijftig jaar geleden bracht de National Advisory Commission on Civil Disorders (beter bekend als de Kerner Commission) haar verslag uit, waarin een grimmig beeld werd geschetst van de omstandigheden in Amerika die tot de ongeregeldheden hadden geleid.

De Kerner Commission beschreef een land waarin Afrikaanse Amerikanen met systematische discriminatie werden geconfronteerd, te kampen hadden met ontoereikend onderwijs en inadequate huisvesting, en geen toegang hadden tot economische kansen. Voor hen bestond er geen Amerikaanse Droom. De grondoorzaak was “de raciale opstelling en het gedrag van witte Amerikanen tegenover zwarte Amerikanen. Raciaal vooroordeel heeft onze geschiedenis op beslissende wijze gevormd; nu dreigt zij onze toekomst te beïnvloeden.”

Ik maakte deel uit van een groep die bijeen was geroepen door de Eisenhower Foundation om in te schatten hoeveel vooruitgang er in de daaropvolgende halve eeuw was geboekt. Helaas is de beroemdste regel uit het rapport van de Kerner Commission – “Ons land beweegt zich in de richting van twee samenlevingen, een zwarte en een witte – afzonderlijk van elkaar en ongelijk” – nog steeds waar.

Het zojuist verschenen boek dat is gebaseerd op onze inspanningen, Healing Our Divided Society: Investing in America Fifty Years After the Kerner Report, onder redactie van Fred Harris en Alan Curtis, is een ontnuchterende leeservaring. In mijn hoofdstuk schreef ik: “Sommige probleemgebieden die in het Kerner Report worden genoemd zijn beter geworden (de participatie in politiek en regering van zwarte Amerikanen – gesymboliseerd door de verkiezing van een zwarte president), sommige zijn hetzelfde gebleven (de ongelijkheid op het gebied van onderwijs en werkgelegenheid), en sommige zijn zelfs erger geworden (de ongelijkheid qua vermogen en inkomen).” In andere hoofdstukken wordt een van de meest verontrustende aspecten van de Amerikaanse raciale ongelijkheid besproken: de ongelijkheid als het gaat om het verkrijgen van toegang tot het recht, versterkt door een systeem van massale opsluiting, grotendeels gericht op Afrikaanse Amerikanen.

Er is geen twijfel aan dat de burgerrechtenbeweging van een halve eeuw geleden een verschil heeft gemaakt. Een verscheidenheid aan openlijke vormen van discriminatie is onwettig geworden. Maatschappelijke normen zijn veranderd. Maar het uitroeien van diepgeworteld en institutioneel racisme is moeilijk gebleken. Erger nog, president Donald Trump heeft dit racisme geëxploiteerd en de vlammen van de hypocrisie aangewakkerd.

De kernboodschap van het nieuwe rapport weerspiegelt de grote inzichten van burgerrechtenleider Martin Luther King, Jr.: het bereiken van economische gerechtigheid voor Afrikaanse Amerikanen kan niet los worden gezien van het bereiken van economische kansen voor alle Amerikanen. King noemde zijn mars op Washington uit augustus 1963, waaraan ik heb deelgenomen en waarbij hij zijn klinkende, onvergetelijke “I Have a Dream”-speech uitsprak, een mars  voor banen en vrijheid. En toch is de economische kloof in de VS veel breder geworden, met verwoestende gevolgen voor degenen zonder universitaire opleiding, een groep die bijna driekwart van de Afrikaanse Amerikanen omvat.

What do you think?

Help us improve On Point by taking this short survey.

Take survey

Daarenboven tiert de discriminatie welig, al is dat vaak in het verborgene. De financiële sector van Amerika heeft de Afrikaanse Amerikanen tot doelwit van exploitatie gemaakt, vooral in de jaren vóór de financiële crisis, door ze tegen hoge vergoedingen ongewisse producten te verkopen die konden exploderen en dat ook deden. Duizenden zijn hun huizen kwijtgeraakt en uiteindelijk is de ongelijkheid qua vermogen, die toch al groot was, nog verder toegenomen. Eén van de toonaangevende banken, Wells Fargo, heeft hoge boetes betaald voor het in rekening brengen van hogere rentes aan leners van Afrikaans-Amerikaanse en Latino-herkomst; maar niemand werd werkelijk ter verantwoording geroepen voor de vele overige misbruiken. Bijna een halve eeuw na de afkondiging van anti-discriminatiewetten werken racisme, hebzucht en marktwerking nog steeds ten nadele van de Afrikaanse Amerikanen.

Er zijn echter diverse redenen voor hoop. In de eerste plaats is ons begrip van de discriminatie veel beter. Destijds kon de met de Nobelprijs gelauwerde econoom Gary Becker schrijven dat discriminatie op een competitieve markt onmogelijk was; de markt zou het loon optrekken van iedereen die onderbetaald was. Vandaag de dag begrijpen we dat het op de markt wemelt van de onvolmaaktheden – inclusief onvolmaaktheden op het gebied van de informatievoorziening en de concurrentie – die brede mogelijkheden bieden voor discriminatie en exploitatie.

Bovendien zien we nu in dat de VS een hoge prijs betalen voor de ongelijkheid, en een bijzonder hoge prijs voor de raciale ongelijkheid. Een samenleving, gemarkeerd door zulke scheidslijnen, zal geen baken zijn voor de wereld, en haar economie zal niet bloeien. De werkelijke kracht van de VS bestaat niet uit hun militaire macht, maar uit hun zachte macht, die niet alleen door toedoen van Trump, maar ook door de aanhoudende rassendiscriminatie vreselijk geërodeerd is. Iedereen zal verliezen als dit niet wordt aangepakt.

Het meest veelbelovende teken is de toename van het activisme, vooral onder jongeren die beseffen dat het hoog tijd is dat de VS hun idealen naleven, die zo nobel tot uitdrukking worden gebracht in de Onafhankelijkheidsverklaring, waarin staat dat all men are created equal (alle mensen gelijk zijn). Anderhalve eeuw na de afschaffing van de slavernij is de erfenis van dat systeem blijven hangen. Het heeft een eeuw geduurd voordat er wetgeving werd ingevoerd die gelijke rechten garandeert; maar vandaag de dag negeren door Republikeinen beheerste rechtbanken en politici die beloften maar al te vaak.

Ik schreef aan het eind van mijn hoofdstuk: “Een andere wereld is mogelijk. Maar vijftig jaar van strijd hebben ons laten zien hoe moeilijk het is dat alternatief te verwezenlijken.” Voor verdere vooruitgang zal vastberadenheid nodig zijn, geschraagd door het geloof dat wordt uitgedrukt in de onsterfelijke woorden van de spiritual die de hymne zijn geworden van de burgerrechtenbeweging: “We shall overcome” (“Wij zullen winnen”).

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/ofc5NJd/nl;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.