5

Japans zelfverdedigingsdefensie

CAMBRIDGE – Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is in Japan een door de Amerikanen geschreven 'vredesgrondwet' van kracht. Artikel 9 daarvan verbiedt oorlog en beperkt de Japanse strijdkrachten tot zelfverdediging. Premier Shinzo Abe probeert nu wetgeving in te voeren die Japan in staat moet stellen de grondwet zodanig te interpreteren dat 'collectieve zelfverdediging' mogelijk wordt, waardoor het land zijn veiligheidssamenwerking met andere landen kan uitbreiden, met name die met zijn nauwste bondgenoot, de Verenigde Staten.

Critici zien dit als een radicale breuk met zeventig jaar pacifisme. Maar de centrale doelstellingen van Abe – verbeteringen van het vermogen van Japan om op dreigingen te reageren die niet neerkomen op een gewapende aanval; het in staat stellen van Japan om effectiever deel te nemen aan internationale vredesoperaties; en het herdefiniëren van de maatregelen voor zelfverdediging die zijn toegestaan op grond van Artikel 9 – zijn feitelijk relatief bescheiden.

De angst dat de stap zou leiden tot Japanse betrokkenheid bij Amerikaanse oorlogen in verre landen is eveneens overdreven. De regels zijn immers op zorgvuldige wijze zodanig opgesteld dat ze dergelijke avonturen verbieden, terwijl ze Japan in de gelegenheid stellen nauwer met de VS samen te werken op het gebied van rechtstreekse bedreigingen van de Japanse veiligheid.

Het is niet moeilijk in te zien waarom Abe bredere rechten op zelfverdediging nastreeft. Japan ligt in een gevaarlijke regio, waarin diepgewortelde spanningen ieder moment tot uitbarsting kunnen komen.