11

Het laatste bastion van een winstgevende pers

NEW DELHI – Over de hele wereld lijken dagbladen geconfronteerd te worden met een dreigende ondergang, nu een enorme uittocht naar het internet ervoor zorgt dat hun oplages dalen en hun advertentie-inkomsten instorten. Maar niet in India.

In het Westen hebben jongeren grotendeels afscheid genomen van de fysieke ochtendkrant. In plaats daarvan volgen ze het nieuws wanneer ze dat maar willen, met behulp van tablets, laptops en mobiele telefoons. Omdat de advertentie-inkomsten zijn opgezogen door de internetgiganten Facebook en Google, zijn de dagbladwinsten gekelderd. De sector heeft de afgelopen jaren vele faillissementen meegemaakt, en de kranten die nog wel in bedrijf zijn, hebben vaak grote aantallen personeelsleden ontslagen, vooral onder hun correspondenten. In de Verenigde Staten is het aantal full-time journalisten sinds 2001 met 20 procent gedaald.

Zelfs enkele grote titels hebben de deuren moeten sluiten of komen alleen nog online uit, want cyberspace is waar alle ogen op gericht zijn. Maar hoewel een paar bekende kranten – zoals de New York Times, de Washington Post, en de Britse Guardian – zelf een robuuste internet-aanwezigheid hebben opgebouwd, is dat niet genoeg.

In het geval van de Guardian heeft de site dagelijks het indrukwekkende aantal van 38 miljoen unieke bezoekers, vergeleken met een print-oplage van slechts 200.000 exemplaren. Maar die online-bezoekers lezen gratis, waardoor de Guardian verliezen blijft maken. Het helpt niet dat de inkomsten uit online-advertenties – die, voor de meeste kranten, slechts 10-15 procent van de totale inkomsten voor hun rekening nemen – niet kunnen concurreren met de advertentie-inkomsten uit het verleden.

Dit alles heeft tot een onmiskenbaar gevoel van onzekerheid geleid op de academies voor journalistiek. Vorig jaar heeft de CareerCast survey “dagbladverslaggever” voor het derde jaar op rij de slechtste carrière genoemd die een jongere in de VS kan nastreven. (Een persoonlijke en enigszins treurige noot: een van mijn zonen is journalist bij de Washington Post.)

Maar in India blijft het gedrukte woord op tot pulp vermalen bomen een verbazingwekkend gezonde bedrijfstak. India heeft nu 's werelds grootste aantal betaalde dagbladen, en dat aantal blijft stijgen, van 5767 in 2013 naar 7871 in 2015. In dezelfde periode moesten vijftig kranten hun activiteiten beëindigen in de VS, waar het aantal kranten slechts een vierde van dat in India bedraagt.

Bovendien blijkt uit cijfers over het aantal krantenlezers, die deze maand zijn vrijgegeven door het Audit Bureau of Circulation (ABC), dat de oplage van kranten in India de afgelopen tien jaar aanzienlijk is gestegen, van 39,1 miljoen exemplaren in 2006 naar 62,8 miljoen in 2016 – een stijging van 60 procent, die in de hele wereld haar gelijke niet kent. Uit vergelijkbare data voor het meest recente jaar dat beschikbaar is, 2015, blijkt dat terwijl de krantenoplage in India met 12 procent is gestegen, die op vrijwel iedere andere grote mediamarkt is gedaald: met 12 procent in Groot-Brittanië, met 7 procent in de VS, en met 3 procent in Duitsland en Frankrijk.

De robuustheid van India's dagbladsector kan niet worden toegeschreven aan een gebrek aan groei van de internettoegang: het afgelopen decennium is het aandeel van de bevolking met internettoegang gestegen van nog geen 10 procent naar zo'n 30 procent. Wat verklaart dus de bloei van de Indiase krantenmarkt?

Eén fundamentele factor is de stijgende geletterdheid in India, die naar 79 procent is gestegen, grotendeels dankzij de verbeteringen in de “koeiengordel” van de noordelijke deelstaten – het Hindi-sprekende hartland. In de jaren zestig, toen Hindi-sprekenden veel minder vaak konden lezen en schrijven dan degenen die Engels, Malayalam en Bengali spraken, hadden Hindi-dagbladen lage oplages. Vandaag staan ze echter bovenaan: voor het tweede decennium op rij hebben Hindi-dagbladen de snelste groei ervaren, waarbij de gemiddelde oplage sinds 2006 jaarlijks met 8,78 procent is gestegen.

Ook de economische ontwikkeling heeft de Indiase dagbladsector geholpen. Veel rijke Indiërs krijgen hun nationale en internationale nieuws via de televisie aangereikt. Maar de gebeurtenissen vlakbij huis worden het best verslagen door de lokale dagbladen. Inderdaad blijven kranten de beste manier om dit segment van de Indiase samenleving te bereiken.

De waarheid gebiedt te zeggen dat de meeste toonaangevende nieuwsmedia in India nu digitale aanbiedingen hebben ontwikkeld. Zij hebben mobiele apps gecreëerd om het nieuws van hun sites te downloaden, en ze trakteren hun lezers steeds vaker op korte stukjes snel verteerbaar nieuws, op maat gesneden voor de kleine schermen van hun smartphones.

Maar voor serieuze lezers zijn zulke opties geen vervanging voor de “look-and-feel” van een gedrukt krantenartikel. Gedrukte dagbladen bieden het extra voordeel van betrouwbaarheid, in een land waar internettoegang niet de hele tijd kan worden gegarandeerd, als gevolg van de nog steeds gebrekkige elektriciteitsinfrastructuur, die zelfs in de hoofdstad tot frequente blackouts leidt. Nieuwsjunkies hebben nog steeds een tastbare krant nodig die in de zon kan worden gelezen, zonder een volledig opgeladen batterij.

Tegen de achtergrond van dit alles is het misschien niet zo verrassend dat adverteerders in India de voorkeur blijven geven aan de aantrekkingskracht van kranteninkt boven de flikkerende cursor. In scherpe tegenspraak met de westerse ervaringen blijven advertenties de voornaamste bron van inkomsten voor de Indiase dagbladsector.

Uiteraard zal deze trend wellicht niet eeuwig aanhouden. Maar op dit moment dreigen de Indiase kranten niet financieel onlevensvatbaar te worden. Hoewel de uitgaven aan digitale advertenties snel stijgen, in een jaarlijks tempo van bijna 30 procent, omvatten deze nog steeds slechts 8 procent van de totale advertentie-uitgaven in India. Intussen groeien de inkomsten uit televisiereclame en krantenadvertenties ook, met respectievelijk 8 en 4,5 procent.

ABC voorspelt dat het verschil tegen 2021 zal zijn verdwenen, zodat de advertentie-inkomsten uit gedrukte en digitale media voortaan gelijk zullen opgaan. Maar zelfs dan zullen de Indiase gedrukte media een gezonde stroom advertentie-inkomsten genieten, waarvan hun westerse tegenhangers alleen maar kunnen dromen.

Het verhaal van India's gedrukte media blijft dus een gelukkig verhaal. En een robuust groeiend India zal nog wel even een paradijs voor krantenliefhebbers blijven. Er zijn nog steeds 280 miljoen mensen die nog niet kunnen lezen. Als zij dat eenmaal wél kunnen, zullen zij ook hun eigen kranten willen.

Vertaling: Menno Grootveld