18

De migrantenbonus

OXFORD/SHANGHAI – Veel van de immigratiedebatten die nu in de wereld worden gevoerd, gaan uit van de foutieve veronderstelling dat het toelaten van immigranten een daad van vrijgevigheid is – en ook nog eens een dure. Maar in plaats van een economische last vertegenwoordigen immigranten een grote economische kans voor de gastlanden. De landen die kiezen voor een bedachtzame langetermijnbenadering van de immigratie kunnen grote en tastbare voordelen oogsten.

Uit nieuw onderzoek van het McKinsey Global Institute (MGI) blijkt dat grensoverschrijdende migranten – waarvan ruim 90% om economische redenen is gemigreerd – slechts 3,4% van de wereldbevolking uitmaken, maar een bijdrage van bijna 10% leveren aan het mondiale bbp. Omdat grofweg twee derde van deze migranten in ontwikkelde landen resideert, waar de productiviteit meestal het hoogste is, maximaliseren zij de impact van hun werk, met verreikende economische voordelen. Migranten van alle vaardigheidsniveaus dragen bij aan dit effect.

Migranten hebben in 2015 grofweg $6,7 bln bijgedragen aan het mondiale bbp – zo'n $3 bln meer dan wat zij waarschijnlijk zouden hebben geproduceerd als zij in hun landen van herkomst waren gebleven. Omdat de stromen van de ontwikkelings- naar de ontwikkelde landen tot de grootste productiviteitsstijgingen leiden, nemen deze bestemmingen ruim 90% van de totale bijdrage van migranten aan het mondiale bbp voor hun rekening. MGI schat dat immigranten in 2015 in de Verenigde Staten voor zo'n $2 bln hebben gezorgd, in Duitsland voor zo'n $550 mrd, in Groot-Brittannië voor zo'n $390 mrd, in Australië voor zo'n $330 mrd en in Canada voor zo'n $320 mrd.

migrants in labor force

Zelfs deze schattingen zijn waarschijnlijk te bescheiden, gezien het feit dat immigranten ook een belangrijke bron van innovatie en ondernemerschap zijn. Zij kunnen een cruciale rol spelen in landen met een snel vergrijzende bevolking, omdat zij de broodnodige groei van de beroepsbevolking schragen, de verhouding tussen gepensioneerden en werkenden verbeteren, en bijdragen aan de belastinginkomsten.

In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd krijgen immigranten doorgaans geen werk dat anders door autochtone werkers zou worden gedaan. Velen verwerven een plekje in hun nieuwe gemeenschap door werk te gaan doen waar autochtonen hun neus voor ophalen. Uit een grote hoeveelheid onderzoeken blijkt dat immigranten een verwaarloosbare negatieve invloed hebben op de lonen en de werkgelegenheid van autochtone werkers, om maar te zwijgen van de begrotingen van de gastlanden.

Toch duiden studies er ook op dat, in Europa en Noord-Amerika, immigranten misschien 20 tot 30% minder verdienen dan autochtone werkers met een vergelijkbaar opleidingsniveau, zelfs binnen dezelfde beroepen. Omdat immigranten minder goed in staat zijn effectief over hun salaris te onderhandelen – als gevolg van bijvoorbeeld taalbarrières of niet-erkende geloofsbrieven – worden landen met een tweeledige arbeidsmarkt opgescheept.

Deze ongelijkheid strekt zich uit tot buiten de economie. MGI heeft ontdekt dat van 18 belangrijke bestemmingen er géén over de hele linie sterke integratieresultaten heeft geboekt, ook al hebben sommige het beter gedaan dan andere. In alle topbestemmingen worden immigranten niet alleen met meer economische hindernissen geconfronteerd dan hun autochtone tegenvoeters; zij hebben ook moeite kwaliteitshuisvesting en -gezondheidszorg te verkrijgen, en hun kinderen kampen met achterstanden in het onderwijs. Velen melden dat zij last hebben van discriminatie en wantrouwen. Dit alles ondermijnt het vermogen van immigranten om een bijdrage te leveren aan hun nieuwe landen.

Het probleem is dat het immigratiedebat in veel landen begint en eindigt met de vraag hoeveel mensen er moeten worden toegelaten en wat hun profiel zou moeten zijn. Het strekt zich zelden uit tot het creëren van echte manieren voor deze immigranten om volledig te assimileren en hun economische bijdrage te maximaliseren.

Het richten van meer aandacht en meer hulpmiddelen op integratie kan nieuwkomers helpen hun volledige productieve mogelijkheden te verwezenlijken – een resultaat dat in het belang is van ieder gastland. Zulke inspanningen kunnen de levens van immigranten veranderen, evenals die van de immigranten van de tweede en derde generatie, die de beroepsbevolking van de toekomst zullen vormen.

Voor dit doel zijn kortetermijninitiatieven, die eenvoudigweg zijn gericht op het vinden van werk voor immigranten, ontoereikend. Een groep die in het nadeel verkeert op terreinen als onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg, en het sociale en culturele leven zal altijd in het nadeel blijven op de arbeidsmarkt, zelfs als er pogingen worden ondernomen om die groep aan werk te helpen.

Als immigranten hun volledige potentieel willen waarmaken, moeten gastlanden op een holistische manier economische, sociale en culturele interventies plegen. Bovendien moeten dat, omdat immigrantenpopulaties in de loop der tijd veranderen, langetermijninitiatieven zijn. Voor hun uiteindelijke succes is de betrokkenheid van zowel immigranten als gastgemeenschappen nodig.

Lokale organisaties en steden als New York, Londen en Berlijn experimenteren al met nieuwe benaderingen van de integratie van immigranten. Zij hebben de ervaring en het verantwoordelijkheidsgevoel dat nodig is om de kansen te grijpen die immigratie biedt.

De omvang van deze kansen is enorm. Volgens onderzoek van MGI zou het verkleinen van de inkomenskloof tussen immigranten en autochtone werkers naar 5 tot 10% een extra $800 mrd tot $1 bln per jaar aan mondiale productie genereren. Het zou ook maatschappelijke voordelen met zich meebrengen, zoals een lager armoedecijfer en een hogere productiviteit voor gastlanden en -steden die de leiding nemen.

Immigratie brengt op de korte termijn uiteraard problemenen en kosten voor de gastlanden met zich mee, vooral als die immigratie de vorm aanneemt van een grote en plotselinge golf vluchtelingen. Maar deze kosten worden ruimschoots overtroffen door de voordelen van immigratie op de middellange en lange termijn – zolang overheden actief werken aan het ondersteunen van de integratie.

In de hedendaagse, onderling verbonden wereld is migratie iets onvermijdelijks. De vraag is of we geïsoleerde, ontevreden en afhankelijke immigrantenpopulaties willen creëren, of een sterke motor van groei en dynamiek.

Vertaling: Menno Grootveld