Mexican women carry soft drinks to a birthday party Dana Romanoff/Getty Images

De strijd tegen NCDs mag niet veronachtzaamd worden

GENÈVE – De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft onlangs de alarmbel geluid over een nieuwe dodelijke ziekteverwekker, genaamd Disease X. Feitelijk bestaat Disease X helemaal niet, althans nóg niet. De stap van de WHO maakt echter deel uit van een slimme publieke bewustwordingscampagne om mensen en overheden voor te bereiden op de dreiging die uitgaat van nieuwe infectieziekten.

Het is niet de vraag óf, maar wanneer zich gevaarlijke nieuwe infectieziekten zullen manifesteren. Zoals duidelijk wordt uit de bekendmaking van de WHO moeten we dringend sterkere en alertere volksgezondheidssystemen ontwikkelen om toekomstige epidemieën het hoofd te kunnen bieden.

Maar hoewel uitbraken van infectieziekten als Ebola, griep, Zika, SARS en – hypothetisch – Disease X normaal gesproken de krantenkoppen halen, beseffen de meeste gezondheidswerkers dat niet-besmettelijke ziekten (NCDs) zoals diabetes, overspannenheid en kanker een nog veel grotere bedreiging vormen voor de volksgezondheid en de economische stabiliteit. Volgens de World Obesity Federation kunnen obesitas-gerelateerde NCDs de wereld in 2025 $1,2 bln per jaar kosten. Dat zal een diepgaand destabiliserend effect hebben op lage- en middeninkomenslanden, en kan de pogingen om mondiale gezondheidszekerheid te bewerkstelligen in de wielen rijden.

Als we een dergelijke uitkomst willen vermijden, zullen we opnieuw moeten nadenken over investeringen in mondiale gezondheidszorgsystemen. Op hetzelfde moment dat we ons voorbereiden op het opduiken van Disease X, moeten we ook de ondersteunende gezondheidszorgsystemen versterken die patiënten helpen volwaardige, gezonde levens te leiden. Met dat doel voor ogen werken gezondheidszorgverstrekkers, niet-gouvernementele organisaties, overheden en bedrijven in een paar van de grootste risicolanden samen om innovatieve benaderingen voor het aanpakken van NCDs te ontwikkelen.

Eén veelbelovend initiatief is Casalud (een mengwoord van de Spaanse woorden voor “huis” en “gezondheid”). In het leven geroepen door de Carlos Slim Foundation, met steun van de Mexicaanse regering en evaluatiesteun van Eli Lilly and Company, maakt Casalud gebruik van een veelzijdige aanpak om de ontdekking, diagnose en behandeling van Type 2 diabetes te verbeteren. Casalud probeert de ziekte ook te voorkomen door het bewustzijn te verhogen over de belangrijkste risicofactoren, zoals overgewicht.

Diabetes is een bijzonder ernstig probleem in Mexico, waar urbanisatie en andere sociale veranderingen mensen in de richting duwen van een zittende levensstijl en een golf van obesitas-gerelateerde ziekten veroorzaken. Als de huidige trends aanhouden, zal het aantal mensen in Mexico dat met diabetes leeft naar verwachting stijgen van 11,5 miljoen naar 16 miljoen – ruim 10% van de bevolking – tussen 2016 en 2035.

What do you think?

Help us improve On Point by taking this short survey.

Take survey

Eén van de voornaamste uitdagingen waar Mexicaanse gezondheidszorgverstrekkers momenteel voor staan bij het aanpakken van het probleem is dat veel mensen met NCDs zich buiten het ziekenhuis laten behandelen. Het grootste deel van de diabetes-specialisten van het land is geconcentreerd in verwijzingscentra. Maar ruwweg 30 miljoen Mexicanen hebben louter toegang tot de eerstelijnsklinieken van de Seguro Popular, Mexico’s volksgezondheidssysteem voor mensen zonder ziektekostenverzekering. Dit impliceert een aanzienlijke achterstand in de diabetes-behandeling voor een groot deel van de bevolking.

Dit is waar Casalud het verschil maakt. Om het gat in de zorg te vullen, heeft Casalud een programma geïntroduceerd van geïntegreerde mobiele apparaten en voortdurende educatie om de aanbieders van eerstelijnszorg – waaronder verpleegsters en ziekenhuismedewerkers – de mogelijkheid te geven proactiever te zijn in het onderzoek naar diabetes. Het gebruik dat het programma maakt van mobiele technologie stelt gezondheidszorgwerkers (en anderen) in staat metingen te verrichten van het bloedsuikerpeil en andere cruciale graadmeters, als onderdeel van een reguliere check-up.

Casalud heeft ook een online informatie-managementsysteem gebouwd om patiëntenzorg en verwijzingen te coördineren, en de aanvoer van noodzakelijke medicijnen te managen. Het belangrijkste is dat de planners van Casalud, beseffend dat de aanbieders van eerstelijnszorg in klinieken slechts weinig mogelijkheden hebben om patiënten te onderrichten in het verbeteren van de kwaliteit van de zorg, mobiele technologieën hebben geïntroduceerd om voortdurende monitoring en communicatie tussen arts en patiënt mogelijk te maken, tussen de visites door.

De technologische kenmerken van het programma hebben het leven voor de aanbieders ook makkelijker gemaakt. Vóórdat het mobiele inventaris-managementsysteem werd geïntroduceerd, raakte 44% van de apotheken met de regelmaat van de klok door belangrijke medicijnen heen; nu gebeurt dat nog slechts bij 15% van de apotheken.

De groei van het Casalud-systeem de afgelopen jaren staaft het succes ervan. Oorspronkelijk gelanceerd in 2009, in klinieken in zeven Mexicaanse staten, werd het in 2015 uitgebreid naar klinieken in twintig staten, die 1,3 miljoen patiënten per jaar bedienen. Nu heeft de Mexicaanse overheid het systeem opgenomen in haar nationale strategie ter bestrijding van obesitas en diabetes.

De WHO moet worden geprezen omdat zij de bewustwording van het gevaar van nieuwe infectieziekten heeft gestimuleerd. Maar we moeten ook bedenken dat mondiale gezondheidszekerheid over meer gaat dan het beschermen van de mensen tegen de nieuwste bacterie. Het betekent ook dat patiënten gedurende het hele traject van de zorg moeten worden begeleid, en dat moet worden verzekerd dat ze een lang, gezond en productief leven leiden.

Om dat voor elkaar te krijgen zullen we de huidige gezondheidszorgsystemen moeten versterken, gezondheidszorgwerkers in de frontlinie moeten opleiden en van de nodige middelen moeten voorzien, en kostenbesparende technologieën moeten maximaliseren. We hebben al gezien hoe hoog het rendement van deze aanpak in Mexico is. Nu is de tijd gekomen om de rest van de wereld ermee kennis te laten maken.

Vertaling: Menno Grootveld

Help make our reporting on global health and development issues stronger by answering a short survey.

Take Survey

http://prosyn.org/xiR56sF/nl;

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.