A nurse holding a cyro vial containing the serum from an individual that will be sent for HIV testing Noel Celis/Getty Images

Het recht op goede gezondheidszorg is universeel

GENÈVE – Op de Wereld AIDS Dag van dit jaar, vrijdag 1 december, zouden we de 35 miljoen mensen moeten herdenken die al zijn overleden aan met AIDS samenhangende ziekten, en de 76 miljoen die met HIV zijn besmet sinds de berichtgeving over deze ziekte begon. En we zouden het feit kunnen vieren dat bijna 21 miljoen mensen met HIV nu toegang hebben tot een levensreddende behandeling.

The Year Ahead 2018

The world’s leading thinkers and policymakers examine what’s come apart in the past year, and anticipate what will define the year ahead.

Order now

Maar we mogen ook niet uit het oog verliezen dat ruim 15,8 miljoen mensen nog steeds op een behandeling wachten, terwijl naar schatting nog eens 11 miljoen mensen niet eens weten dat ze het virus hebben. In de tijd die het je kost om dit stuk te lezen, zullen weer drie jonge vrouwen met HIV zijn besmet. Deze cijfers vertegenwoordigen een onverdedigbaar onrecht: miljoenen mensen wordt hun recht op een goede gezondheidszorg ontzegd.

De derde Ontwikkelingsdoelstelling van de Verenigde Naties (SDG3) gaat over de gezondheidszorg en is erop gericht het aantal ongelukken op de weg te verminderen, niet-overdraagbare ziekten aan te pakken, een einde te maken aan AIDS, tuberculose, malaria en veronachtzaamde tropische ziekten, de universele toegang tot gezondheidszorg, inclusief die op het gebied van de voortplanting, te garanderen, en het aantal sterfgevallen als gevolg van milieuverontreiniging substantieel te verminderen – en dit alles vóór 2030.

Hoewel landen in de hele wereld zich aan deze doelstelling hebben gebonden, ademen talloze mensen nog steeds gevaarlijke hoeveelheden giftige deeltjes in, en hebben ze geen toegang tot veilig drinkwater en toereikende sanitaire voorzieningen. Te veel regeringen slagen er bij voortduring niet in handelend op te treden als het om milieukwesties gaat, of in andere zaken die te maken hebben met toezicht. Ze laten bedrijven hun gang gaan die ongezonde en verslavende producten verkopen, en laten degenen die ze moeten beschermen en dienen dus in de steek.

Goede gezondheidszorg is noch een geschenk noch een charitatieve aangelegenheid. Het is een fundamenteel mensenrecht, opgebouwd uit vrijheden en rechten. Alle mensen zijn vrij om besluiten te nemen over de eigen gezondheid, ongeacht wie zij zijn, waar zij leven, wat zij geloven of hoe zij in hun onderhoud voorzien. En iedereen heeft recht op betaalbare gezondheidszorgdiensten van goede kwaliteit, en op vrijwaring van discriminatie en dwang. Het genieten van het recht op gezondheidszorg betekent dat je lichamelijke en geestelijke integriteit wordt gerespecteerd en dat je in staat wordt gesteld deel te nemen en bij te dragen aan je gemeenschap.

Vandaag de dag doen we een beroep op de wereldleiders om onrecht op het gebied van de gezondheidszorg aan te pakken waar die zich voordoet en om in actie te komen om het recht op gezondheidszorg voor iedereen te respecteren, te beschermen en overeind te houden. De ambitieuze SDG-agenda voor 2030 geeft ons allemaal de mogelijkheid beleid vorm te geven dat is gericht op het van de nodige middelen voorzien van de “mondiale gezonde burger.”

Wie is deze burger? Zij is een individu dat haar rechten kent en uiting kan geven aan haar zorgen, onrecht het hoofd kan bieden, en besluitvormers ter verantwoording kan roepen. Hij is een individu dat niet alleen vraagt om toegang tot een arts, een behandeling of preventieve zorg, maar die ook opeist. De mondiale gezonde burger is iemand die deel wordt van de oplossing.

Voor het van middelen voorzien van mondiale gezonde burgers is vooruitgang nodig op minstens drie beleidsterreinen: het populariseren van participatie, het democratiseren van data en het elimineren van discriminatie. Wat het eerste aangaat: we moeten gezondheidszorgprogramma's en -beleid openstellen voor de betekenisvolle betrokkenheid van het publiek. In de jaren negentig kwam de beweging voor gehandicapten-rechten met de leus “Niets óver ons, maar mét ons.”  Alle mondiale gezonde burgers, en met name de leiders op het gebied van de gezondheidszorg, zouden deze leus moeten overnemen.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de publieke en particuliere corruptie een aanzienlijk obstakel blijft voor het garanderen van goede gezondheidszorg voor iedereen. In veel landen is de gezondheidszorg een van de meest corrupte sectoren van de economie. Om daar iets aan te doen, zullen mondiale gezonde burgers institutionele steun nodig hebben, evenals betere instrumenten om te kunnen eisen dat hun recht op goede gezondheidszorg wordt gerespecteerd. Ze moeten meer maatregelen gaan eisen om goed bestuur en transparantie te bevorderen, de “juridische” geletterdheid te verbeteren, organisaties van burgers te financieren en de wettelijke mechanismen te versterken voor het ter verantwoording roepen van overheden.

Het tweede beleidsterrein waarop vooruitgang nodig is, is dat van de toegang tot data voor iedere gemeenschap. Bij UNAIDS volgen we het adagium “Wat kan worden gemeten, wordt gedaan.” Data-analyse is een van de krachtigste instrumenten gebleken in de strijd tegen de HIV-epidemie, en heeft ons in staat gesteld het bewustzijn te verhogen, mensen te identificeren die zijn achtergebleven, richting te geven aan investeringen en acties te coördineren.

Wij in het veld van de mondiale gezondheidszorg zijn altijd goed geweest in het inschatten van sterftecijfers. Maar het is nu tijd om verder te kijken dan de epidemiologische feiten. Voor het garanderen van het recht op gezondheidszorg zullen we nu ook de gevolgen van discriminatie en stigmatisering onder ogen moeten zien, evenals wetten en milieufactoren die de gezondheid en het welzijn van mensen bedreigen. Op dezelfde manier moet het doorvoeren van grondige beoordelingen van de gevolgen voor de gezondheidszorg van belangrijke beleidsbeslissingen en investeringen eerder norm dan uitzondering worden. De mondiale gezondheidszorgsector heeft behoefte aan veel meer onafhankelijke pleitbezorgers en aansprakelijkheidseisen, waarin door de VN en vooral burgerbewegingen kan worden voorzien.

Het derde beleidsterrein – het elimineren van discriminatie in de gezondheidszorg – moet een internationale prioriteit worden. De centrale belofte van de SDG-agenda is dat niemand zal worden achtergelaten. Discriminatie zorgt voor  de facto-barrières voor de universele gezondheidszorg en weerhoudt veel mensen ervan een beroep te doen op gezondheidszorgdiensten van welke aard dan ook. Eén op de acht respondenten bij de HIV Stigma Index zegt gezondheidszorg te zijn onthouden als gevolg van vooroordelen.

Het is duidelijk dat er om een einde te kunnen maken aan AIDS ook sociale – en niet louter medische - doorbraken nodig zullen zijn. Regeringen moeten hun inspanningen verdubbelen om individuen te beschermen tegen discriminatie, en effectieve mechanismen creëren waarmee mensen compensatie kunnen vragen als particuliere of staatsinstanties hun recht op gezondheidszorg schenden. We doen een beroep op alle beoefenaren en instellingen op het gebied van de gezondheidszorg om weerstand te bieden aan discriminatoire wetten, beleid of praktijken.

Het garanderen van het recht op gezondheidszorg biedt de basis die nodig is om alle mensen in staat te stellen hun potentieel en hun dromen te verwezenlijken. We mogen niets minder eisen.

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/bkiYLkl/nl;

Handpicked to read next