ahoffmann1_DrAfter123Getty Images_sustainabilitycity DrAfter123/Getty Images

Пандемиядан кейінгі планета

БАЗЕЛЬ – Ғалымдардың пайымдауынша, табиғаттың құрдымға ұшырауы адамзат баласын COVID-19 пандемиясына ұқсас әр түрлі ауру-сырқаудың алдында әлсіз етеді. Коронавирустың кесірінен миллиондаған адам ауруға шалдығып, мыңдаған адам көз жұмды; әлем халқының көпшілігі күнкөріссіз қалды. Бұл індет экономиканы қайта қалпына келтіруге де кедергі жасайды, себебі ғаламдық ЖІӨ-нің тең жартысы тікелей табиғатқа тәуелді. Ал осы COVID-19 дағдарысы әлемдік бағыт-бағдарымызды өзгертуге түрткі болар негізгі күш немесе үлкен мүмкіндікке айнала ала ма?

Кейбір саясаткерлер мұндай масштабтағы пандемияны алдын-ала болжап білу мүмкін емес десе, бірқатар сарапшылар зоонозды инфекцияның (адамға жануардан жұғатын ауру) жылдам таралуын ескере отырып, керісінше, аталған індеттің өршитіні белгілі болғандығын алға тартады. Қазіргі таңда жұқпалы аурулардың 60%-ы жануарлардан тарап жатыр.

Аталған тенденцияның адам баласының қызметіне тікелей қатысы бар. Қарқынды ауыл шаруашылығы, ормандарды шауып тастау, пайдалы қазба өндіру, жабайы аңдарды қолдану – мұның барлығы біз «әдеттегі бизнес» ретінде көз жұма қарайтын деструктивті іс-әрекеттер. Және бұл әрекеттер жануарлар әлемімен тығыз қарым-қатынаста болуға итермелеп, жаңа індеттің таралуына өте қолайлы жағдай жасайды. Осы тұрғыда зоонозды жұқпалылар қатарына жататын Эбола, ВИЧ (АИТВ),  ауыр жіті респираторлы синдромы (SARS, атипиялық пневмония), Таяу Шығыс респираторлық синдромы сияқты ауру түрлері алдын-ала адам баласына жасалған ескерту еді, бірақ әлем оған қажет деңгейде назар салмады.

We hope you're enjoying Project Syndicate.

To continue reading, subscribe now.

Subscribe

or

Register for FREE to access two premium articles per month.

Register

https://prosyn.org/fbFa5uPkk