7

GMO's en nep-wetenschap

STANFORD – In het hedendaagse medialandschap, waar ongefundeerde meningen, hypes en geruchten welig tieren, moet de wetenschappelijke methode – het instrument waarmee we vaststellen wat waar is, gebaseerd op empirische en meetbare bewijzen – een hoeksteen van de werkelijkheid zijn. De wetenschap stelt ons in staat te toetsen wat we denken te weten en te identificeren wat we niet weten. Het belangrijkste is dat valse beweringen, die worden gedaan om persoonlijke of politieke redenen, erdoor worden ontkracht – althans, dat zou moeten gebeuren.

Maar zo nu en dan gaan wetenschappers hun boekje te buiten en lappen ze de wetenschappelijke methode aan hun laars – dikwijls omwille van bekendheid of economische belangen – om propaganda te produceren en angst te zaaien onder een publiek dat de nodige deskundigheid ontbeert, maar hongerig is naar informatie. Dit misbruik van het wetenschappelijk gezag is vooral wijdverbreid in de 'organische' en 'natuur-'voedingssector, die handig inspeelt op de angst onder mensen voor synthetische of 'onnatuurlijke' producten.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Een recent voorbeeld is de Indiaas-Amerikaanse wetenschapper V.A. Shiva Ayyadurai, die, samen met Prabhakar Deonikar, het inmiddels alom belachelijke gemaakte artikel “Do GMOs Accumulate Formaldehyde and Disrupt Molecular Systems Equilibria? Systems Biology May Provide Answers” (“Slaan GMO's formaldehyde op en ontwrichten ze moleculaire systemen? De systeembiologie biedt wellicht antwoorden”) schreef. “GMO's” zijn “genetisch gemodificeerde organismen,” op zichzelf al een misleidende en dikwijls onterecht gestigmatiseerde non-categorie, waarmee uiteenlopende organismen worden aangeduid die met de meest moderne en precieze technieken van genetische manipulatie zijn gemodificeerd.)

Hoewel het artikel zogenaamd door een proces van “peer review” is gegaan, een belangrijk onderdeel van de reguliere wetenschapsbeoefening, verscheen het in een weinig invloedrijk tijdschrift, Agricultural Sciences, dat op de markt wordt gebracht door een “roof”-uitgever. Een paar dagen na de verschijning ervan berichtten organisaties die tegen de biotechnologie zijn gekant, zoals de Organic Consumers Association en GMO Inside, over de bevindingen van Ayyadurai, onder angstaanjagende koppen – “Formaldehyde in GMO Soy?” (“Formaldehyde in GMO-soja?”) en “New Study Shows GMO Soy Accumulates Cancer Causing Chemical Formaldehyde” (“Uit nieuwe studie blijkt dat GMO-soja het kankerverwekkende formaldehyde opslaat”) – en vergezeld van griezelige grafieken.

Maar de problemen met het artikel van Ayyadurai zijn legio. Alleen al de titel volstaat om aan te tonen dat er iets niet klopt. Als je denkt dat GMO's “formaldehyde opslaan” – een organische verbinding die in hoge doses waarschijnlijk kankerverwekkend is, maar aanwezig is in de meeste levende cellen en op grote schaal in ons milieu wordt aangetroffen – zou de voor de hand liggende reactie zijn de hoeveelheden te meten die zich in de bewuste organismen bevinden. Toch heeft Ayyadurai ervoor gekozen louter schattingen te doen op basis van modellen die ontleend zijn aan de “systeembiologie.”

De “systeembiologie” maakt alleen maar een voorspelling mogelijk, geen experimentele conclusie. In plaats van de niveaus van organische verbindingen in planten te meten, stopte Ayyadurai gegevens in een computerprogramma om de niveaus van twee organische verbindingen te voorspellen, formaldehyde en glutathion. Dit is hetzelfde als een meteoroloog die op basis van zijn modellen voorspelt dat het de hele dag zonnig zal zijn, zonder even uit zijn raam te kijken om te zien of het regent.

De waarheid gebiedt te zeggen, zoals Kevin Folta, het hoofd van de tuinbouwfaculteit van de Universiteit van Florida, heeft gedaan, dat de systeembiologie een nuttige aanpak kan zijn als zij op de juiste wijze wordt toegepast. Volgens Folta is de systeembiologie “een manier om voorspellingen te doen op basis van de integratie van bestaande gegevens, om daar vervolgens een statistische mate van waarschijnlijkheid aan te ontlenen dat bepaalde voorspellingen correct zouden kunnen zijn.” Maar, zo benadrukt hij, de voorspellingen moeten daarna wél proefondervindelijk worden getoetst “om deze aanpak te rechtvaardigen.”

Net als alle voorspellende onderzoeken op basis van computermodellen hangt de geldigheid van de resultaten af van de integriteit van de gebruikte data en het algoritme. Als de data te hooi en te gras zijn verzameld om de gewenste conclusies van de modelbouwer te ondersteunen, of als het algoritme te wensen overlaat, zullen de resultaten onjuist zijn. Maar het wordt in het artikel van Ayyadurai niet duidelijk welke data zijn gebruikt, en er wordt geen rechtvaardiging gegeven van het gehanteerde model.

Folta parodieert het werk van Ayyadurai op briljante wijze. “Als je een computerprogramma zou ontwikkelen dat internetdata bijeen brengt om de locatie van München te voorspellen, en het programma zou tegen je zeggen dat München zich in de Golf van Mexico bevindt, voor de kust van Florida, dan betekent dat nog niet dat dit ook zo is.” Integendeel, het betekent dat je een fout hebt gemaakt, in je programma, je veronderstellingen of je input-gegevens – die je allemaal aan een test kunt onderwerpen.

Als je besluit die data niet aan te vechten, zo vervolgt Folta, en in plaats daarvan “een kaart te publiceren waarop staat dat München in de Golf van Mexico ligt, in strijd met alle andere gegevens en de beweringen van miljoenen Duitsers met droge voeten, dan betekent dit niet dat je briljant bent. Het betekent dat je werkelijk geen flauw idee hebt, of – waarschijnlijker – dat je redenen hebt om te willen dat een grote Duitse stad op twee uur varen van Tampa, Florida ligt.”

Folta heeft ook iets te melden over de uitgever van het tijdschrift waarin het artikel van Ayyadurai is verschenen. Als je een misleidende plattegrond afdrukt van de locatie van München, “wat zegt dat dan over je integriteit als betrouwbare informatiebron?”

In de geest van wetenschappelijke samenwerking bood Folta aan met Ayyadurai samen te werken om genetisch gemanipuleerde maïs en soja op wetenschappelijk verantwoorde wijze te testen (in samenhang met de juiste controles), en de analyse door een onafhankelijk laboratorium te laten uitvoeren. Ayyadurai weigerde, dus zal Folta het nu zelf gaan doen.

Fake news or real views Learn More

De experimentele data zijn onderweg. Maar als u intussen zin krijgt in Sauerbraten und Spätzle, dan kunt u zich beter naar Midden-Europa reppen en niet naar de Golf van Mexico.

Vertaling: Menno Grootveld