22

Тұрақсыз экономикалық тәртіп пе?

ЛАГУНА-БИЧ – Соңғы уақытта әлемдік экономикадан озық экономикалардың ажырауы, мысалы өңірлік сауда одақтарынан Ұлыбританияның шығуы өзіне көп назарды аударған. Жаһандық экономиканың базалық құрылымдары қысылымның астында болған уақытта, осындай жағдайдың алыс-жетіп салдары болуы мүмкін.

Таңдау арқасында немесе қажеттіліктен, әлемдегі экономикалардың басым көпшілігі озық әлемдегі олардың әріптестеріне, әсіресе Америка Құрама Штаттары мен Еуропаға зор артықшылықтар беретін көпжақты жүйесінің бөлігі болып табылады. Үш артықшылықты ерекше атап өтуге болады.

Біріншіден, олар әлемдегі негізгі резервтік валюталарын шығарғандықтан, озық экономикасы бар елдер басқалар өндірген тауарлар мен қызметтерді өздері басып шығарған бір түйір қағазға алмастырады. Екіншіден, көптеген жаһандық инвесторлар үшін, осы экономикалардың облигациялары инвестициялық портфельдерінің автоматты құрамдас бөлігі болып табылады, сондықтан олардың бюджет тапшылықтары  басқа елдердің жинақтарымен ішінара қаржыландырылады.

Дамыған экономикалардың тағы бір негізгі артықшылығы дауыс беру мен өкілділік қуаты болып табылады. Олар не вето құқығын немесе Бреттон-Вуд мекемелерінде (Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзілік банк) бұғаттаушы азшылықты қолдана алады, бұл оларға халықаралық экономикалық және монетарлық жүйені реттейтін ережелерге мен машықтарға бейпропорционал ықпал етуге мүмкіндік береді. Ал, осы ұйымдарда олардың тарихи үстемдігін ескерсек, олардың азаматтары ол жерлерде де-факто жоғарғы лауазымды орындарда болады.