0

Volksgezondheid op de wereldkaart

SEATTLE – Nog geen 25 jaar geleden stond de volksgezondheid voor grote populaties er net zo voor als een dokter die zonder goede diagnose een patiënt probeert te behandelen. De ziektes en verwondingen die levens voortijdig afbreken en wijd en zijd lijden veroorzaken werden nog niet precieus in kaart gebracht.

Toentertijd publiceerden goedwillende pleitbezorgers van het leed van diverse ziekten sterftecijfers die hun hielpen fondsen en aandacht te verwerven. Maar toen al deze claims bij elkaar opgeteld werden bleek het totaalcijfer vele malen hoger dan het aantal mensen dat daadwerkelijk in een jaar gestorven was. En zelfs wanneer beleidsmakers wel over accurate data beschikten, betroffen deze gewoonlijk slechts de doodsoorzaak, en niet de ziekten die aan levenden schade berokkenden.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Om dit probleem aan te pakken lanceerden Alan Lopez en ik in 1990 het Global Burden of Disease-project (GBD). Beleidsmakers hebben informatie nodig over de ernstigste dreigingen voor de wereldgezondheid en hoe deze naar verloop van tijd veranderd zijn over leeftijdsgroepen en sekse, zodat ze kunnen verzekeren dat iedereen de kans krijgt het langste en gezondste leven mogelijk te leven.

Door te verzekeren dat elk sterfgeval maar een keer geteld wordt en door uitgebreide statistieken aan te bieden over de oorzaken van een slechte gezondheid kan het GBD de impact van kanker met die van lage rugpijn of depressie vergelijken. En het maakt ook de onderlinge vergelijking van de prestaties van de gezondheidzorg in verschillende landen mogelijk.

De studie van het GBD uit 1990 en daaropvolgende revisies legden de lat hoger voor het meten van de gezondheid van bevolkingen, door besluitvormers van meer betrouwbare en nuttige informatie te voorzien. Het opende ook de ogen van de internationale ontwikkelingsgemeenschap voor aandoeningen die over het hoofd werden gezien, zoals geestesziekten en verwondingen door verkeersongelukken. Donoren zoals de Wereldbank en de Bill & Melinda Gates Foundation gebruiken data van het GBD om hun investeringen te begeleiden, en al meer dan 30 landen hebben hun eigen burden-of-disease studies uitgevoerd.

Landen zoals Australië, Botswana, China, Mexico, Noorwegen, Rwanda, Saudi-Arabië, en het Verenigd Koninkrijk gebruiken bevindingen van GBD om hun gezondheidsbeleid vorm te geven. In China verhoogden de resultaten van het GBD-project, gelanceerd op een beleidstop in 2013, het bewustzijn van de dodelijke impact van luchtvervuiling op de bevolking van het land. Deze bevindingen hebben geholpen de inspanningen van de Chinese overheid vorm te geven om de negatieve effecten van luchtvervuiling op de gezondheid te beteugelen, en Chinese onderzoekers zijn nu sleutelfiguren wat betreft de mondiale samenwerking.

In Rwanda lanceerde de regering, nadat de GBD studie onthulde dat luchtvervuiling binnenshuis door koken met vaste brandstof een van de belangrijkste doodsoorzaken was, een programma om een miljoen schone ovens te verdelen onder de meest kwetsbare huishoudens. Rwandese wetenschappers en functionarissen van het Ministerie van Volksgezondheid – waaronder de minister zelf – zijn belangrijke medewerkers van het GBD.

Vandaag de dag is het GBD constant bezig zichzelf te verbeteren, dankzij de inspanningen van meer dan 1300 medewerkers in 114 landen. Deze medewerkers verbeteren de modellen waarop het project gegrondvest is, controleren de resultaten van de studies, leveren nieuwe datasets aan, en communiceren de uitkomsten naar de media, onderwijsinstellingen en beleidsmakers. De meest recente GBD-studie heeft onthuld dat een aandoening die zelden besproken wordt in kringen van internationale ontwikkeling, namelijk lage rugpijn en nekpijn, mondiaal de op drie na grootste oorzaak van gezondheidsverlies is. Ook de snelheid van de epidemiologische transitie in landen met middeninkomens en de vasthoudendheid van overdraagbare, maternale, pasgeborenen, en nutritionele kwalen in Sub-Sahara Afrika werd er door uitgelicht.

Maar het GBD zou er nog meer aan kunnen doen om beleidsdebatten aan te jagen en actie te bewerkstelligen om de gezondheid te verbeteren als het in staat zou zijn om in gedetailleerder uitleg van data te voorzien. Beleidsmakers moeten altijd ten eerste verantwoording afleggen aan hun kiezers, aan wiens unieke behoeften ze moeten voldoen. Schattingen van lokale ziektelasten zijn essentieel om aandoeningen als ebola te bestrijden, het stijgende cijfer van niet-overdraagbare ziektes in landen met middeninkomens binnen de perken te houden, en te voldoen aan de Sustainable Development Goals voor zover die de gezondheid van moeders en zuigelingen in Sub-Sahara Afrika betreffen.

Om besluitvormers beter gebruik van hun data te helpen maken creëert het Institute for Health Metrics and Evaluation, waar ik hoofd van ben, nu geospatiale ziektelasten-kaarten met baanbrekende resolutie. Het maken van deze kaarten is mogelijk dankzij methoden ontwikkeld door het Malaria Atlas Project, die een beter spatiaal begrip van malaria hebben geproduceerd dan voor enige andere ziekteverwekker beschikbaar is.

Geospatiale kaarten kunnen gebieden identificeren die een buitengewone vooruitgang maken, wat ons in staat stelt om gemeenschappen aan te wijzen die zaken anders hebben aangepakt dan hun buren. Deze casusstudies kunnen het gemeenschappen mogelijk maken om elkaars successen te repliceren. Een goed voorbeeld is de stad Cali in Colombia, waar de moordcijfers in de jaren negentig afnamen nadat burgemeester Rodrigo Guerrero strengere alcoholwetten invoerde, gemeenschapsontwikkelingsprogramma’s introduceerde in de armste buurten, en tijdelijke wapenverboden in de openbare ruimte oplegde.

De burgermeester van de hoofdstad van Colombia, Bogota nam kennis van het programma in Cali en implementeerde gelijksoortige maatregelen, die het aantal moorden in de stad langzaam maar zeker deden afnemen. Sindsdien heeft Guerrero met de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank samengewerkt om programma’s te ontwikkelen die andere Zuid-Amerikaanse landen helpen het geweld in hun gemeenschappen terug te dringen. In 2014 won Guerrero de Roux Prize voor het gebruiken van data om de gezondheid te verbeteren, wat zijn werk nog meer bekendheid heeft gegeven. Geospatiale kartering zal ons helpen om nog meer Rodrigo Guerreros te vinden en vervolgens hun successen te evenaren.

Fake news or real views Learn More

Nu de internationale gemeenschap bijeenkomt om het eens te worden over de middelen die nodig zijn om de vooruitgang in de opvolgers van de Millenniumdoelen, de Sustainable Development Goals, te financieren en te monitoren, zullen geospatiale kaarten cruciaal zijn om deze vooruitgang te meten en aan te geven waar eventuele koersveranderingen nodig zijn. We zijn sinds 1990 op het gebied van gezondheidsmetingen al ver gekomen. Maar met geconcentreerde inspanning en verdere innovatie kunnen we de komende 25 jaar nog veel meer vooruitgang boeken in de wereld te helpen het onderste uit de kan van onze collectieve gezondheidsinvesteringen te halen.

Vertaling Melle Trap