24

Либерал-демократияның жеңіс туралы қиялы

ВАШИНГТОН – Британдықтардың Еуроодақтан шығуды қолдап дауыс беретінін, америкалықтардың Дональд Трампты келесі президенті етіп сайлайтынын болжаған сарапшы өте аз болды. Бірақ көп ұзамай бұл жаңсақтықтың консенсустық түсіндірмесі де шықты. Алайда, мұндай көпжақты да салдарлы мәселелерге үстірт баға беруден абай болу керек.

Бүгінгі консенсустық пікір бойынша біз салыстырмалы түрде космополит әрі өзара жымдасқан әлеміне байланып, білімі төмендеу, қоғаммен байланысы аздау топтарды мұқият тыңдай алмаған «элитаны» - академиялық ортаны, ақпарат құралдарын және бизнесті кінәлаймыз. Жаһанданудың игілігін бәрінен де аз көрген топ – осылар болғандықтан, олардың (Брекзит мәселесінде) супраұлттық институттарды ал (Дональд Трамп мәселесінде) истеблишменттің кандидаттарын кері итеруі әбден мүмкін еді. Мұны елемеу көп жағынан алғанда анық қателік болды.  

Бұл көзқарастың жаны бар. Бүгінгі қаржылық және интеллектуалдық элитаға, соның ішінде сауалнама жүргізушілерге, «топтық ойлау» әдеті жұққан. Олар көбіне бірдей ортада білім алған, бірге жұмыс істейді, бірдей басылымдарды оқиды және Давостан Аспенге дейінгі аралықтағы біртекті конференциялар мен шараларда бас қосады.

Бұл тобыр тарихтың ең керемет сабақтарын алып, бойымызға сіңірдік деп сенеді. Олар нәсілшілдікті, этноцентризмнің тіпті ең жұмсақ түрлерін өткір сынайды, есесіне феминизмді кері теппеуі мүмкін. Бұл топ әркелкіліктің үлгісі болмағанымен, мұнда әркелкілік ерекше құндылық ретінде бағаланады, әрі еркектің үстемдігі біртіндеп төмендеп келеді.