Skip to main content

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated Cookie policy, Privacy policy and Terms & Conditions

bbrende2_Photographer is my lifeGetty Images_globecitydataconnections Photographer is my life/Getty Images

Streven naar samenwerking in een instabiele wereld

DAVOS – De wereld bevindt zich op een keerpunt, waarbij de macht verschuift en zich verspreidt op manieren die duiden op de opkomst van een nieuw multipolair tijdperk. In het daaruit voortvloeiende turbulente mondiale klimaat nemen de mogelijkheden om dwars door verschillende domeinen heen te concurreren of samen te werken toe. Op gebieden zoals de economie, technologie en het milieu is het de vraag of partijen vooruitgang zullen zoeken op weg naar gemeenschappelijke doelstellingen, of juist zullen streven naar strategisch voordeel ten opzichte van de concurrentie.

Een groot deel van het tijdperk na de Koude Oorlog zijn kwesties als handel, wetenschappelijk onderzoek en klimaatverandering grotendeels buiten de overwegingen ten aanzien van de mondiale concurrentie gebleven. De Amerikaanse en Chinese economie hebben bijvoorbeeld twintig jaar lang samen gebloeid, waardoor de markt- en investeringskansen voor anderen werden gestimuleerd via een open mondiaal systeem van financiën en handel.

Op dezelfde manier werd de internetbloei van de eerste tien jaar van deze eeuw mogelijk gemaakt door een gemeenschappelijk en makkelijk toegankelijk platform dat grotendeels losstond van nationale rivaliteiten. Als gevolg daarvan is het aantal mensen in de wereld dat het internet gebruikt exponentieel gegroeid, van net iets meer dan 400 miljoen in 2000 tot ongeveer twee miljard in 2010.

En zelfs ten tijde van de Koude Oorlog slaagden overheden en andere spelers erin om hun strategische concurrentie terzijde te schuiven teneinde mondiale problemen als het klimaat te kunnen aanpakken. Vooral het steeds groter wordende gat in de ozonlaag heeft geleid tot gemeenschappelijke klimaatactie. Te beginnen met het Montreal Protocol uit 1987, en in de loop van de daaropvolgende decennia, hebben staten hun gebruik van chloorfluorkoolwaterstoffen beperkt tot op het punt dat de atmosfeer zich nu naar verwachting zal kunnen herstellen.

Vandaag de dag dreigen problemen waarbij ooit sprake was van partnerschap echter frontlinies van strijd te worden. De mondiale economische groei zal naar verwachting op de korte termijn afzwakken – een situatie die nog wordt verergerd door het feit dat handel wordt gebruikt als een instrument voor het nastreven van geopolitieke voordelen, en niet zozeer voor het verwezenlijken van gezamenlijke voorspoed. Bovendien heeft, anders dan de uitputting van de ozonlaag, het smelten van de ijskap op de Noordpool niet gediend als opmaat naar ambitieuzere klimaatactie. Integendeel: staten zien hierin een mogelijkheid om de natuurlijke rijkdommen te exploiteren en de handelsroutes te benutten die zich in het verre noorden openen. En wat de technologie aangaat: het voordeel van een gemeenschappelijk mondiaal communicatieplatform is nu in gevaar, als gevolg van de mogelijkheid van “ontkoppelde” Amerikaanse en Chinese communicatiesystemen die opereren op afzonderlijke 5G-netwerken.

Maar deze ontwikkelingen betekenen niet per se dat we ons moeten neerleggen bij een periode van geopolitieke concurrentie in plaats van samenwerking. Het toenemende belang van de geopolitiek – met een machtsdynamiek die dwars door nieuwe domeinen heen actief is – betekent ook dat nieuwe spelers invloed uitoefenen. Als gevolg daarvan kan een uiteenlopende reeks partijen het verloop van de internationale betrekkingen vormgeven.

Project Syndicate is conducting a short reader survey. As a valued reader, your feedback is greatly appreciated.

Take Survey

Om te beginnen reageren opkomende en middelgrote machten op de mogelijkheid van een gebroken mondiale orde met het opnieuw benadrukken van de noodzaak van het multilateralisme. Frankrijk en Duitsland werken met andere gelijkgestemde landen aan de vorming van een Alliantie voor Multilateralisme, die zich ten doel stelt de internationale samenwerking te bevorderen op gebieden als de digitalisering en de klimaatverandering. In Afrika versterken staten hun onderlinge economische banden via de African Continental Free Trade Area Agreement, die 54 lidstaten van de Afrikaanse Unie bijeen zal brengen en een bbp van ruim $2 bln zal omvatten. In Zuidoost-Azië zetten de lidstaten van de ASEAN intussen stappen om de regionale bondgenootschappen en de integratie te versterken, en zijn ze van plan later dit jaar het Regional Comprehensive Economic Partnership te ondertekenen. Dit handelsverdrag – waaraan ook China, Japan, Zuid-Korea, Australië en Nieuw-Zeeland zullen deelnemen – zal naar schatting 45% van de wereldbevolking omvatten en het grootste handelsblok ter wereld creëren.

Niet-statelijke spelers verkeren eveneens in een positie om steeds meer invloed uit te oefenen. Vandaag de dag nemen multinationale ondernemingen een belangrijk deel van de economische productie van de wereld voor hun rekening, en leiders uit de privé-sector zijn steeds vaker bereid om verder te kijken dan de kortetermijnwinst. Vorig jaar maakten bijvoorbeeld 87 grote ondernemingen bekend dat zij zouden helpen om de opwarming van de aarde te beperken tot 1.5°C. En veel CEOs praten over de potentiële gevaren van een technologische “koude oorlog” tussen de Verenigde Staten en China, of van de ontkoppeling van de economieën van de twee landen.

Terwijl de veranderende aard van de mondiale macht sommige spelers in de verleiding kan brengen te trachten voordeel te behalen via confrontatie, biedt het groter wordende veld van belanghebbenden de mogelijkheid van een koerscorrectie. Nu de geopolitiek van het nieuwe tijdperk in beweging is, is er nog steeds een mogelijkheid om de wereld in de richting van samenwerking te sturen en weg van potentieel schadelijke concurrentie.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/UoQHDZ8nl;

Edit Newsletter Preferences

Set up Notification

To receive email updates regarding this {entity_type}, please enter your email below.

If you are not already registered, this will create a PS account for you. You should receive an activation email shortly.