Skip to main content

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated Cookie policy, Privacy policy and Terms & Conditions

fischer163_action press-PoolGetty Images_natoflagsoldiers Action Press-Pool/Getty Images

Wat Europa moet doen om de NAVO te behouden

BERLIJN – Ook al is de NAVO inmiddels talloze malen afgeschreven, de verdragsorganisatie bestaat nog steeds. Maar nu is een nieuwe vos het kippenhok binnengedrongen, en verwelkomd door de gebruikelijke Europese reactie op gevaar: furieus gekakel en een explosie van veren.

De vos in kwestie is de Franse president Emmanuel Macron, die de NAVO onlangs heeft omschreven als “hersendood.” Je hoeft die woordkeuze niet goed te keuren – evenmin als Macrons nieuwe enthousiasme voor een dialoog met de Russische president Vladimir Poetin (ik doe dat in ieder geval niet) – om de kern van zijn betoog te kunnen onderschrijven. Een diepgaande verandering in de Amerikaanse strategische prioriteiten onder president Donald Trump vereist dat de Europeanen hun lang gekoesterde veronderstellingen over hun collectieve defensie gaan heroverwegen.

Dit is niet de eerste keer dat de NAVO op haar achterste benen lijkt te lopen. Velen hadden die conclusie al vóór 2014 bereikt, toen het bondgenootschap weinig had om zich op te concentreren buiten de missie in Afghanistan. Toen Rusland de Krim annexeerde en oorlog naar het oosten van Oekraïne bracht, blies dat de NAVO nieuw leven in.

Toen kwam Trump, wiens regering het kleed onder de voeten van Europa heeft weggetrokken, het Amerikaanse leiderschap binnen het op regels gebaseerde internationale systeem heeft opgezegd, en een nationalistisch, protectionistisch en unilateraal buitenlands beleid heeft gevoerd. Trump heeft gezegd dat de NAVO “achterhaald” is.

Het gevolg is dat Europa voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog voor zichzelf moet opkomen. Maar na zo veel jaren van strategische afhankelijkheid van de VS is Europa niet goed voorbereid – in materieel evenmin als in psychologisch opzicht – op de harde geopolitieke werkelijkheid van vandaag de dag. Nergens is dit méér het geval dan in Duitsland.

De toekomst van de NAVO is nu onzekerder dan op enig eerder moment in haar geschiedenis. Onmiddellijk na 1989 twijfelden weinigen eraan dat de organisatie er twintig jaar later ook nog zou zijn. Maar vandaag de dag vloeien de twijfels over haar toekomst niet alleen voort uit Washington, DC, maar ook uit Parijs. De overleving van de NAVO kan niet langer als vanzelfsprekend worden beschouwd, en de Europeanen kunnen niet twintig jaar wachten om uit te zoeken wat er voor in de plaats zou moeten komen.

Subscribe now
Bundle2020_web

Subscribe now

Subscribe today and get unlimited access to OnPoint, the Big Picture, the PS archive of more than 14,000 commentaries, and our annual magazine, for less than $2 a week.

SUBSCRIBE

Gevangen tussen de nationalistische draai van Amerika, de toenemende assertiviteit van China en de voortgaande digitale revolutie heeft Europa geen andere keuze dan zelf een toonaangevende macht te worden. In dit opzicht heeft Macron de spijker op zijn kop geslagen. Maar de Europeanen mogen geen illusies koesteren over de vraag wat er voor autonomie op het gebied van de defensie nodig is. Voor de Europese Unie, die zichzelf altijd alleen maar als een economische en niet als een militaire macht heeft beschouwd, impliceert dit een diepe breuk met de status quo.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de NAVO nog steeds bestaat, en dat er nog steeds Amerikaanse troepen in Europa gelegerd zijn. Maar de operationele woorden hier zijn “nog” en “steeds.” Nu traditionele verbonden en transatlantische veiligheidsafspraken in twijfel zijn getrokken, is het uiteenvallen van het bondgenootschap minder een kwestie van “als” dan van “wanneer” geworden. Wanneer zal Trump uiteindelijk besluiten dat de tijd is gekomen om de hele zaak af te blazen? Voor de Europeanen zou het het hoogtepunt van dwaasheid zijn om achterover te leunen en te wachten op het verschijnen van de noodlottige tweet.

Macron begrijpt dit, terwijl Duitsland, op typische wijze, slechts lippendienst bewijst aan zijn oude toezeggingen, en belooft zijn defensieuitgaven te zullen verhogen, zonder werkelijke stappen te zetten. Macron begrijpt dat de ruptuur in de Europese defensie na het vertrek van de Amerikaanse troepen veel ernstiger zal zijn dan velen lijken te verwachten. Dat vertrek zou zich niet manifesteren als een geleidelijke, nauwelijks waarneembare transitie, maar als een plotselinge breuk.

Als Europa die uitkomst wil voorkomen, of in ieder geval uitstellen, moet het aanzienlijke investeringen in haar defensie doen en de eigen capaciteit op grote schaal uitbreiden. Met andere woorden: het moet optreden alsof de breuk zich al heeft voorgedaan.

Gedurende een groot deel van zijn moderne geschiedenis heeft Europa te maken gehad met twee uitdagingen: een turbulent centrum (Duitsland) en een onbeschermde oostelijke flank (Rusland en nu China), die in geopolitieke termen altijd open heeft gelegen. Sinds haar oprichting heeft de NAVO gediend als oplossing voor deze beide problemen.

Als je binnen de NAVO en de EU verder naar het oosten kijkt, kom je steeds grotere veiligheidszorgen onder de lidstaten tegen. Dit is niet verrassend, gezien de geografische nabijheid van Rusland en de langdurige ervaringen van deze landen met het Russische imperialisme, het meest recent nog in de vorm van de gewapende annexatie van de Krim en de oorlog in het oosten van Oekraïne. Voor deze landen – te beginnen met Polen en de Baltische staten – is de Amerikaanse integratie in de Europese veiligheid via de NAVO onmisbaar.

Gezien de geopolitieke risico's aan de oostflank van Europa voorziet de NAVO in een noodzakelijke vorm van verzekering, en bevordert zij zelfs de solidariteit en de eenheid binnen de EU, door te eisen dat iedere lidstaat zijn deel bijdraagt aan het grotere goed. De nationalistische draai van Trump onder de slogan “America first” heeft Europa plotseling gedwongen de confrontatie aan te gaan met de vraag van de eigen soevereiniteit, wat inhoudt dat het een onafhankelijke technologische macht moet worden, met het vermogen om op beslissende wijze als verenigd front op te treden. De EU zou dat nooit uit eigen beweging hebben gedaan. Trump, wat zijn bedoelingen ook mogen zijn, dwingt Europa zichzelf opnieuw uit te vinden. Om de NAVO te behouden moet de EU doen alsof het bondgenootschap al niet meer bestaat.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/GFI1qRanl;
  1. skidelsky147_Christoph Soederpicture alliance via Getty Images_policechristmasmarketgermany Christoph Soeder/picture alliance via Getty Images

    The Terrorism Paradox

    Robert Skidelsky

    As the number of deaths from terrorism in Western Europe declines, public alarm about terrorist attacks grows. But citizens should stay calm and not give governments the tools they increasingly demand to win the “battle” against terrorism, crime, or any other technically avoidable misfortune that life throws up.

    1