7

Europa is nog niet uit de problemen

NEW YORK – Sinds november vorig jaar heeft de Europese Centrale Bank (ECB), onder haar nieuwe president Mario Draghi, de rente verlaagd en het banksysteem van de eurozone voorzien van twee liquiditeitsinjecties van ruim €1 bln. Dit heeft geleid tot een tijdelijke verlichting van de financiële druk op de met hoge schuldenlasten kampende landen in de periferie van de eurozone (Griekenland, Spanje, Portugal, Italië en Ierland), het risico verminderd van een run op de banken en de financieringskosten van Italië en Spanje omlaag gebracht van het onhoudbaar hoge niveau van afgelopen najaar.

Tegelijkertijd werd een technisch bankroet van Griekenland vermeden, en heeft het land een succesvolle – zij het gedwongen – sanering van zijn staatsschuld doorgevoerd. Een nieuw begrotingspact – en nieuwe regeringen in Griekenland, Italië en Spanje – hebben de hoop aangewakkerd dat er op geloofwaardige wijze zal worden gewerkt aan bezuinigingen en structurele hervormingen. En het besluit om het nieuwe reddingsfonds van de eurozone (het Europese Stabiliteits Mechanisme) te koppelen aan het oude (de Europese Financiële Stabiliteits Faciliteit) heeft de omvang van de beschermingswal rondom de eurozone aanzienlijk vergroot.

Maar de daaruit voortvloeiende opleving van de financiële markten is van korte duur gebleken. De rente op de staatsobligaties van Italië en Spanje is weer aan het oplopen, terwijl de kredietkosten van Portugal en Griekenland de hele tijd hoog zijn gebleven. En de recessie in de periferie van de eurozone verdiept zich en dringt door tot de kern van de zone, te weten Frankrijk en Duitsland. De recessie zal dit jaar verergeren, om diverse redenen.

In de eerste plaats wordt de krimp versneld door de bezuinigingen – hoe noodzakelijk ook – omdat de hogere belastingen, en de lagere overheidsuitgaven en overdrachtsbetalingen het beschikbare inkomen en de vraag omlaag drukken. Bovendien zal er, als de recessie zich verdiept en de begrotingstekorten nog verder oplopen, een nieuwe ronde van bezuinigingen nodig zijn. En nu zal, dankzij het begrotingspact, zelfs de kern van de eurozone gedwongen zijn zich te bekeren tot recessie-verzwarende bezuinigingen.