33

Europa moet worden wakker geschud

BERLIJN – Het besluit van de Britse kiezers om afscheid te nemen van de Europese Unie is geen goed voorbeeld van de zwarte Britse humor waar ik van houd. Het zijn niet “Monty Python’s Flying Circus,” “Yes, Prime Minister,” of “Fawlty Towers”; het zijn slechts Boris, Michael en Nigel met hun desastreuze politieke reality show.

Gezien het economische, politieke en militaire belang van Groot-Brittannië zal de Brexit een gapend gat achterlaten in de EU. Maar Europa zal er niet door verwoest worden. Op dit moment kan dat echter niet van Groot-Brittannië worden gezegd. Zal het land één geheel blijven, of zal Schotland onafhankelijk worden en Noord-Ierland aansluiting zoeken bij de Ierse Republiek? Heeft de Brexit de weg geplaveid voor de ondergang van een van de meest dynamische economieën van de EU en voor het einde van Londens heerschappij als mondiaal financieel centrum?

De terugtreding van Groot-Brittannië uit de EU is een tot op heden ongeëvenaarde stap, die ongetwijfeld voor veel onplezierige verrassingen zal gaan zorgen. Tot nu toe heeft de EU, met uitzondering van Groenland, louter uitbreidingen ervaren, wat de reden is dat niemand écht weet hoe de Brexit in zijn werk zal gaan, hoe lang het zal gaan duren (het vertrek van Groenland kostte drie jaar), en welke gevolgen het zal hebben voor Groot-Brittannië en de EU.

Eén ding is in ieder geval zeker: het Britse besluit – zelfs als dat op de snelst denkbare manier zal worden uitgevoerd – heeft een lange periode van politieke en economische onzekerheid ingeleid, en van de preoccupatie van Europa met haar eigen aangelegenheden, zelfs nu de wereld om haar heen dramatisch aan het veranderen is. Als louter rationele overwegingen ten grondslag zouden liggen aan de besluitvorming, zouden de resterende 27 lidstaten, overeenkomstig hun belangen, hun best doen de EU te versterken door onmiddellijke stappen te zetten in de richting van stabilisering en grotere integratie. Maar daar lijkt weinig hoop op.