4

Nieuwe kans voor Egypte en het IMF

LAGUNA BEACH – De Egyptische autoriteiten en medewerkers van het Internationaal Monetair Fonds hebben een akkoord bereikt. Wanneer de directie van het IMF hier volgende maand mee instemt zal Egypte een lening van 12 miljard dollar ontvangen om de doorvoering van economische hervormingen te ondersteunen. Het primaire doel van dit driejarenplan zal zijn het aanzienlijke potentieel van Egypte te ontketenen, de groei en het scheppen van banen aan te jagen, en tekorten aan buitenlandse valuta te overkomen. Maar de deal biedt ook een grote mogelijkheid om de relatie tussen Egypte en het IMF te verbeteren – een uitkomst die vergaande voordelen voor beide kanten zou hebben.

De relatie van Egypte met het IMF is al lange tijd wankel. Het meest in oog springend zijn de rellen die uitbraken toen Egypte in 1977 de voedselsubsidies verlaagde in ruil voor financiering van het IMF en die in de grote steden tot bijna tachtig doden en honderden gewonden leidden. De overeenkomst moest ontbonden worden, en de subsidies opnieuw ingesteld. Er zijn sindsdien verschillende andere overeenkomsten onderhandeld, waaronder in 2012, maar de meeste zijn verzand of afgeketst.

Erdogan

Whither Turkey?

Sinan Ülgen engages the views of Carl Bildt, Dani Rodrik, Marietje Schaake, and others on the future of one of the world’s most strategically important countries in the aftermath of July’s failed coup.

Tegen deze achtergrond is het niet verrassend dat veel Egyptenaren het IMF als aanmatigend zien, en vinden dat het probeert zijn wil op te leggen aan landen zonder afdoende rekening te houden met lokale omstandigheden. Sommigen zien het zelfs als een vehikel voor Westerse dominantie. Deze perceptie heeft er niet alleen voor gezorgd dat vorige Egyptische regeringen steun van het IMF hebben geschuwd, maar ook dat ze de volgens de statuten van het Fonds verplichte jaarlijkse economische consultaties vertraagd hebben.

De Egyptische economie beleeft echter zware tijden, en is de afgelopen jaren hard getroffen door zowel economische als niet economische schokken. Zorgen over veiligheid, vergroot door het opblazen van een Russisch vliegtuig in de Sinaï afgelopen oktober, hebben een scherpe afname tot gevolg gehad in het toerisme, dat een grote bron inkomsten is. Geldzendingen van Egyptenaren die in de rijke golfstaten werken, een andere cruciale bron van inkomsten, worden ondergraven door de afname van de olieprijzen. De opbrengsten uit het Suezkanaal zijn getroffen door de vertraging van de mondiale groei en de internationale handel. En de directe buitenlandse investeringen zijn afgenomen, onder andere in afwachting van grotere duidelijkheid over de hervormingen die de regering wil doorvoeren.

Dit zou voor elk land een lastige combinatie van economische uitdagingen zijn om het hoofd te bieden. Maar voor Egypte, dat al decennia beneden zijn economische potentieel presteert, is het in het bijzonder moeilijk. Egypte heeft momenteel zowel te maken met grote fiscale tekorten als tekorten op de betalingsbalans, een groeiende inflatie, en een kleinere economische groei. Als resultaat hiervan zijn de internationale reserves en wisselkoers onder druk komen te staan, ondanks hulp van rijke landen zoals Koeweit en vooral Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.

Dit is waar het IMF ten tonele verschijnt. De recente overeenkomst op stafniveau met de Egyptische autoriteiten wordt verwacht in september, na goedkeuring door de directie, beklonken te worden. Op basis hiervan maakt Egypte om zijn hervormingen te ondersteunen al plannen om fondsen uit andere bronnen te genereren inclusief uit de internationale obligatiemarkten.

De betrokkenheid van het Fonds lijkt op zijn plaats. Het IMF is tenslotte ontworpen om lidstaten te helpen precies die uitdagingen aan te pakken waar Egypte mee te maken heeft. In het bijzonder biedt het gerichte technische hulp op cruciale vlakken van economisch en financieel beheer, terwijl het bijstand biedt in het scheppen van macro-economische kaders voor nationaal beleid. En zijn snel uitgekeerde financiële assistentie katalyseert vaak andere geldstromen uit publieke en private middelen.

De geschiedenis laat echter zien dat voordeel halen uit wat het IMF aanbiedt niet altijd makkelijk is. Ervaringen uit het verleden van vele landen geven aan dat succes afhangt van zes sleutelfactoren.

·       Een zorgvuldig vormgegeven economisch programma dat lokaal geleid wordt en voldoet aan de economische realiteit van een land.

·       Een focus op het tegemoet treden van de sociale uitdagingen die kunnen ontstaan – in het bijzonder door bescherming van de meest kwetsbare segmenten van de bevolking.

·       Een krachtig en duurzaam politiek engagement om adequate implementatie van het programma te garanderen.

·       Voldoende en tijdige externe financiering

·       Transparante en tijdige communicatie, niet alleen tussen het IMF en nationale gezagsdragers, maar ook met andere belanghebbenden, vooral burgers.

·       Vertrouwen, zodat de relevante partijen wanneer dingen niet volgens plan verlopen effectief kunnen samenwerken om de nodige aanpassingen te doen.

Het goede nieuws is dat het recente akkoord tussen Egypte en het IMF een plattegrond voor succes lijkt te bieden (alhoewel de volledige details nog moeten worden vrijgegeven). Er wordt om te beginnen gemeld dat zowel Egyptische functionarissen als die van het IMF een substantiële nadruk hebben gelegd op een serie groeibevorderende hervormingen gericht op het verbeteren van sectoren van de Egyptische economie die een significant onbenut potentieel hebben.

Bovendien denkt men dat de overeenkomst fiscale, monetaire, en wisselkoers-gerelateerde maatregelen bevat, gericht op het beperken van financiële onevenwichtigheden en het verzekeren van de levensvatbaarheid van het programma op de middellange termijn. En, nog belangrijker, bevordert het de versterking van sociale zekerheidsprogramma’s en vangnetten – kenmerken die veel kunnen doen om de reputatie van het IMF in Egypte te doen herleven en om vertrouwen te kweken onder de verschillende belanghebbenden.

Natuurlijk bestaat er geen garantie voor zorgvuldige implementatie, overkoepelende communicatie, of consistente inspanningen om het vertrouwen terug te winnen – alle drie cruciaal in het mogelijk maken van tussentijdse aanpassingen die de onvermijdelijke veranderingen in de binnen- en buitenlandse economische omstandigheden weerspiegelen. Maar afgaande op hun recente interactie lijkt het erop dat Egypte en het IMF de potentie hebben om hun erfenis van gespannen relaties te overkomen.

Support Project Syndicate’s mission

Project Syndicate needs your help to provide readers everywhere equal access to the ideas and debates shaping their lives.

Learn more

Een constructieve relatie tussen Egypte en het IMF zou helpen meer steun voor de economie aan te trekken, zowel door verdere bilaterale en multilaterale overeenkomsten als door binnen- en buitenlandse investeerders. Gegeven het enthousiasme tentoongespreid op de Egyptische Economische Ontwikkelingsconferentie in Sharm-el-Sheikh, die gericht was op het aantrekken van investeringen, lijkt het helder dat de Egyptische vooruitzichten op economisch en financieel herstel behoorlijk zijn. Voor het IMF geldt dat het zich nu in een betere positie bevindt om zijn capaciteiten om lidstaten te helpen te demonstreren, en daarmee zowel zijn geloofwaardigheid als effectiviteit te vergroten.

Vertaling Melle Trap