6

2013 kon wel eens een heel slecht jaar worden

NEW YORK – De opmars van de mondiale aandelenmarkten die in juli is begonnen, raakt nu uitgeput, wat geen verrassing is: zonder aanzienlijke verbetering van de groeivooruitzichten in de geavanceerde of de belangrijkste opkomende economieën leek de rally altijd al op een zwakke basis te berusten. De correctie had ook al veel eerder kunnen komen, gezien de tegenvallende macro-economische cijfers over de afgelopen maanden.

Om met de geavanceerde landen te beginnen, heeft de recessie in de eurozone zich verspreid van de periferie naar de kern, waar Frankrijk op de drempel van een recessie staat en Duitsland wordt geconfronteerd met de dubbele klap van een groeivertraging op één belangrijke exportmarkt (China/Azië) en een regelrechte krimp op een andere (Zuid-Europa). De economische groei in de Verenigde Staten is met 1,5 à 2% het grootste deel van het jaar bloedeloos gebleven, en Japan is bezig terug te vallen in een nieuwe recessie. Engeland heeft net als de eurozone al een W-vormige recessie ('double dip') achter de rug, en nu vertraagt de groei zelfs bij sterke grondstoffenexporteurs – Canada, de Scandinavische landen en Australië – als gevolg van de tegenwind uit de VS, Europa en China.

Intussen kregen ook de opkomende landen – inclusief alle 'BRICs' (Brazilië,Rusland, India en China) en andere grote spelers als Argentinië, Turkije en Zuid-Afrika – in 2012 met een groeivertraging te maken. De groeivertraging van China is misschien voor een paar kwartalen gestabiliseerd, als gevolg van de jongste kapitaalinjecties van de regering via de begroting, het monetair beleid en de kredietverstrekking; maar deze stimulansen zullen alleen maar het onhoudbare groeimodel van het land bestendigen, dat is gebaseerd op te veel investeringen in de infrastructuur en te veel besparingen, en te weinig particuliere consumptie kent.

In 2013 zullen de neerwaartse risico's voor de mondiale groei worden verscherpt door de uitbreiding van de bezuinigingen naar de meest geavanceerde economieën. Tot nu toe bleef het soberheidsbeleid beperkt tot de periferie van de eurozone en Engeland, maar nu dringt het door tot de kern van de eurozone. En in de VS zullen bezuinigingen en belastingverhogingen, zelfs als president Barack Obama en de Republikeinen in het Congres het eens worden over een begrotingsplan dat de dreigende 'begrotingsafgrond' zal weten te vermijden, onvermijdelijk een wissel trekken op de groei in 2013 – van op z'n minst 1% van het bruto binnenlands product. In Japan zal de begrotingsstimulans van de wederopbouw na de aardbeving van 2011 wegebben, terwijl in 2014 een nieuwe consumptiebelasting (BTW) zal worden ingevoerd.