36

De boodschap van Donald Trump

CAMBRIDGE – Donald Trump’s leiding in de race om de presidentsnominatie van de Republikeinen heeft voor consternatie gezorgd. Het republikeinse establishment vreest dat hij niet in staat zal zijn Hillary Clinton, de waarschijnlijke democratische genomineerde, te verslaan. Maar sommige observatoren maken zich meer zorgen over het vooruitzicht van een presidentschap voor Trump. Sommigen zien hem zelfs als een potentiele Amerikaanse Mussolini.

Hoe groot de problemen er ook mogen zijn, de huidige Verenigde Staten lijken niet op Italië in 1922. De institutionele checks and balances van de grondwet, samen met een onpartijdig wettelijk systeem, zullen waarschijnlijk zelfs een reality-tv showman weten in te snoeren. Het echte gevaar is niet dat Trump zal doen wat hij zegt wanneer hij het Witte Huis haalt, maar de schade die wordt veroorzaakt door wat hij zegt terwijl hij daar probeert te komen.

Leiders worden niet alleen beoordeeld op de effectiviteit van hun beslissingen, maar ook door het begrip dat ze creëren en aan hun volgelingen overbrengen. De meeste leiders verwerven steun door te appelleren aan de bestaande identiteit en solidariteit van hun achterban. Maar echt grote leiders onderwijzen hun volgelingen over de wereld buiten hun directe belevingswereld.

Na de Tweede Wereldoorlog, toen Duitsland Frankrijk voor de derde keer in 70 jaar was binnengevallen, besloot de Franse leider Jean Monnet dat wraak op een verslagen Duitsland een nieuwe tragedie zou produceren. In plaats daarvan bedacht hij een plan voor de graduele ontwikkeling van instituties die in de Europese Unie resulteerden, die geholpen heeft nog zo een oorlog ondenkbaar te maken.