17

De internationale politieke uitdagingen voor Donald Trump

CAMBRIDGE – Tijdens zijn campagne heeft aankomend Amerikaans president Donald Trump de allianties en instituties die de liberale wereldorde dragen in twijfel getrokken, maar weinig specifiek beleid naar voren gebracht. Wellicht de belangrijkste vraag opgeworpen door zijn overwinning is of de lange periode van mondialisering die begon aan het einde van de Tweede wereldoorlog in feite voorbij is.

Dit is niet noodzakelijk het geval. Zelfs wanneer handelsovereenkomsten zoals het Trans-Pacifisch Partnerschap en TTIP mislukken en de economische mondialisering vertraagt, bevordert de technologie ecologische, politieke, en sociale mondialisering in de vorm van klimaatverandering, transnationaal terrorisme, en migratie – of Trump het nou leuk vind of niet. De wereldorde behelst meer dan alleen economie, en de Verenigde Staten blijft hier een centrale rol in spelen.

 1972 Hoover Dam

Trump and the End of the West?

As the US president-elect fills his administration, the direction of American policy is coming into focus. Project Syndicate contributors interpret what’s on the horizon.

Amerikanen misvatten frequent onze positie in de wereld. We oscilleren tussen triomfalisme en achteruitgang. Nadat de Sovjets in 1957 de Spoetnik lanceerden geloofden we dat we in verval waren. In de jaren tachtig dachten we dat de Japanners ver boven ons uittorenden. In de nasleep van de grote recessie van 2008 geloofden veel Amerikanen abuis dat China machtiger dan de Verenigde Staten geworden was.

In weerwil van Trump’s campagneretoriek is de VS niet in verval; door immigratie is het het enige grote ontwikkelde land dat halverwege deze eeuw niet onder demografische achteruitgang zal lijden, de afhankelijkheid van energie import wordt kleiner in plaats van groter, Amerika loopt voorop in de grote (bio-, nano-, en informatie-) technologieën die deze eeuw vorm zullen geven, en zijn universiteiten domineren de wereldranglijsten.

De internationale agenda van Trump zal door veel grote kwesties overvol zijn, maar een paar cruciale zaken zullen waarschijnlijk de hoofdrol opeisen; de relaties met grootmachten China en Rusland, en de onrust in het Midden-Oosten. Een sterke Amerikaanse krijgsmacht blijft noodzakelijk, doch is ontoereikend om alle drie tegelijk het hoofd te bieden. Het in stand houden van de militaire balans in Europa en Oost-Azië is een belangrijke bron van Amerikaanse invloed, maar Trump heeft gelijk dat de interne politiek van nationalistische bevolkingen in het Midden-Oosten proberen te controleren een recept voor debacle is.

Het Midden-Oosten ondergaat een complexe reeks revoluties, die gevolg zijn van kunstmatige postkoloniale grenzen, religieuze sektarische strijd, en de vertraagde modernisering zoals beschreven in de Arab Human Development Reports van de Verenigde Naties. De hieruit resulterende onrust kan nog decennialang aanhouden, en zal radicaal jihadistisch terrorisme blijven voeden. Europa bleef na de Franse revolutie nog een kwart eeuw instabiel, en militaire interventies door externe machten verergerden dit alleen nog.

Maar zelfs met minder energie import uit het Midden-Oosten kan de VS zich niet van de regio afkeren, gegeven onder andere zijn belangen in Israël, non-proliferatie, en mensenrechten. De burgeroorlog in Syrië is niet alleen een humanitaire ramp, ook destabiliseert deze de regio zowel als Europa. De VS kan zulke gebeurtenissen niet negeren, maar zijn politiek zou er één van indamming moeten zijn, door middel van het beïnvloeden van uitkomsten door onze bondgenoten aan te sporen en te versterken, in plaats van directe militaire controle proberen op te leggen, wat zowel kostbaar als contraproductief is.

In contrast hiermee heet de regionale machtsbalans in Azië de VS juist welkom. De opkomst van China heeft bezorgdheid in India, Japan, Vietnam, en andere landen tot gevolg gehad. Het in goede banen leiden van de mondiale opkomst van China is één van de grootste internationale politieke uitdagingen van deze eeuw, en de duale tweepartijdige ‘integrate but insure’ politiek - waarbij de VS China uitnodigde om de liberale wereldorde te betreden, terwijl het zijn veiligheidspact met Japan opnieuw bekrachtigde – is nog steeds de juiste benadering.

In tegenstelling tot een eeuw geleden, toen een opkomend Duitsland (dat Groot-Brittannië rond 1900 voorbijgestreefd was) angsten aanwakkerde die hielpen de ramp van 1914 tot stand te brengen, staat China niet op het punt ons in totale macht voorbij te streven. Zelfs wanneer de Chinese economie die van Amerika in 2030 of 2040 in algehele omvang zal passeren, zal zijn per capita inkomen (een betere meting van sofisticatie van een economie) achterblijven. Bovendien zal China niet de militaire ‘harde macht’ of aantrekkende ‘zachte macht’ van de VS evenaren. Zoals Lee Kuan Yew ooit zei zal zolang Amerika open blijft en het talent van de wereld blijft aantrekken ‘je gulden in China een daalder waard zijn,’ maar zal het niet de plaats van de VS innemen.

Om deze redenen behoeft de VS qua China geen indammingsstrategie. Het enige land dat China kan indammen is China zelf. En door de territoriale conflicten met zijn buren op het spits te drijven damt het zichzelf in. De VS moet economische initiatieven in Zuidoost-Azië lanceren, zijn allianties met Japan en Korea herbevestigen, en de relatie met India blijven verbeteren.

Dan is er nog Rusland, een land in verval, maar met een nucleair arsenaal dat groot genoeg is om de VS te vernietigen – en daarom nog steeds een potentiele bedreiging voor Amerika en anderen. Rusland, dat vrijwel volledig afhankelijk is van inkomsten uit zijn fossiele brandstoffenreserves, is een ‘monocultuur-economie’ met corrupte instituties en onoverkomelijke demografische- en gezondheidsproblemen. De interventies van president Vladimir Poetin in buurlanden en het Midden-Oosten, en zijn cyberaanvallen op de VS en anderen, verslechteren, alhoewel bedoeld om Rusland weer groot te laten lijken, de lange termijn vooruitzichten van het land alleen maar. Op korte termijn echter nemen landen in verval meer risico en zijn dus gevaarlijker – kijk naar het Habsburgse Rijk in 1914.

Dit heeft een politiek dilemma gecreëerd. Aan de ene kant is het van belang om de uitdaging van Poetin aan de spelregels van de liberale orde van na 1945 die het gebruik van geweld door staten om territorium van zijn buren in te nemen verbieden te weerstaan. Tegelijkertijd heeft Trump het bij het rechte eind te voorkomen dat een land waarmee we overlappende belangen hebben op gebied va nucleaire veiligheid, non-proliferatie, antiterrorisme, het Noordpoolgebied, en regionale kwesties zoals Iran en Afghanistan, volledig geïsoleerd wordt. Sancties op gebied van financiën en energie zijn ter afschrikking nodig, maar we hebben ook reële belangen die het beste bevorderd worden door met Rusland in gesprek te blijven. Niemand heeft voordeel bij een nieuwe Koude Oorlog.

Fake news or real views Learn More

De VS is niet in verval. Trump’s eerste opdracht qua buitenlands beleid zal zijn om zijn retoriek aan te passen, en om bondgenoten en anderen te verzekeren van de voortdurende rol van Amerika in de liberale wereldorde.

Vertaling Melle Trap