A Internally Displaced Congolese child sits on the ground at a camp for IDP JOHN WESSELS/AFP/Getty Images

Een betere toekomst voor Congo

LONDEN – De Democratische Republiek Congo (DRC) is synoniem voor een mislukte staat  geworden. Geen enkel land heeft onder meer gruwelijke conflicten geleden, meer kleptocratische en corrupte regeringen gehad, en meer rijkdom uit hulpbronnen verspild. Gevangen in een cyclus van politieke onzekerheid, economische recessie, en escalerend geweld is humanitaire rampspoed een manier van leven geworden. Toch is een betere toekomst  nog steeds mogelijk.

Op de krakkemikkige Rubaya basisschool in een klein dorp in de weelderig groene heuvels in de provincie Noord-Kivu aan de grens met Rwanda kan je glimp van die mogelijkheid opvangen. Kinderen zitten aandachtig in overvolle klassen, vol enthousiasme, ambitie, en hoop op hun gezichten. Dorothy Gakoti, dertien jaar oud, wil verpleegster worden. ‘Als ik slaag op school ga ik een beter leven met meer kansen tegemoet – en kan ik mijn familie en gemeenschap helpen,’ zo zegt ze.

Toch blijft de DRC inclusief Noord-Kivu overladen met uitdagingen. Tientallen etnisch georganiseerde gewapende groepen geheten de Mai-Mai maken lokale bevolkingen tot prooi. Seksueel geweld, vaak tegen jonge meisjes, is net zo endemisch als ondergerapporteerd. Ongeveer 4,5 miljoen kinderen zijn ondervoed, waarvan bijna de helft ernstig. Minder dan de helft van de kinderen die potentieel dodelijke ziekten zoals longontsteking of malaria oplopen wordt behandeld.

Wat de zaken nog verergert is dat ongeveer een kwart van de kinderen in de schoolgaande leeftijd in de DRC geen enkele scholing ontvangt. En zij die wel naar school gaan krijgen te maken met rampzalige leeromstandighden: Dorothy heeft geen boek of potlood van zichzelf, en ze worstelt met de Franse taal waarin onderwezen wordt.

Toch zou de DRC afschrijven als voorbeeld van mislukte ontwikkeling een vergissing zijn. Sinds het einde in 2003 van een vijf jaar durende verwoestende oorlog heeft het land opmerkelijke vooruitgang geboekt. Ondanks dat twee derde van de mensen nog steeds moet leven van minder dan 1 euro per dag zijn de armoede en kindersterfte gedaald terwijl de immunisatieratio’s groeien en het aantal schoolaanmeldingen stijgt.

Bovendien beschikt de DRC over een enorm onontgonnen economisch potentieel. Het heeft de helft van alle bekende kobaltreserves ter wereld (een cruciaal onderdeel van computerchips en lithium-ion batterijen) en is verantwoordelijk voor ongeveer 80% van de wereldproductie van coltan (een hittebestendig metaal dat wordt gebruikt in mobiele telefoons en andere apparaten). Het land is ook een van de grootste producenten van koper, goud, tin, wolfraam, en diamanten. Tel dat op bij de vruchtbare grond en een van de grootste waterkracht potentiëlen van de planeet en de DRC zou een regionale als al niet continentale economische grootmacht moeten zijn.

What do you think?

Help us improve On Point by taking this short survey.

Take survey

Wat verklaart deze disconnectie tussen het enorme economische potentieel van de DRC en de toestand van haar kinderen? Om te beginnen is de regering er niet in geslaagd om een belastingsysteem op te zetten om hulpmiddelen voor publieke investeringen in gezondheid en onderwijs te mobiliseren. Het is zelfs zo dat de DRC een van de laagste belastinginkomsten-tot-bbp ratio’s van de wereld kent, waarbij buitenlandse actoren en lokale gevestigde belangen effectief het land plunderen.

In zijn roman Heart of Darkness, gesitueerd in de DRC, beschreef Joseph Conrad wat hij later ‘de meest verachtelijke worsteling om buit die ooit de geschiedenis van het menselijk geweten heeft verminkt’ noemde. Toch zou zelfs Conrad verbijsterd zijn geweest over de gigantische winsten en extreem lage belastingen die buitenlandse investeerders in de mijnbouw het afgelopen decennium hebben veiliggesteld. Zowel het Internationaal Monetair Fonds als de Wereldbank hebben de excessieve gulheid van de deals die buitenlandse mijnbouw-investeerders krijgen bekritiseerd, alhoewel ze deze zelf hebben ontworpen en doorgedrukt. Het Amerikaanse ministerie van Financiën beschuldigt een buitenlandse investeerder ervan 1,3 miljard dollar verdiend te hebben – meer dan vijf maal de Congolese overheidsuitgaven aan gezondheidszorg – door middel van ‘ondoorzichtige en corrupte’ deals.

Het gebrek aan overheidsinkomsten wordt rechtstreeks weerspiegeld in de weinige investeringen in openbare voorzieningen. Ouders die behandeling zoeken voor een door malaria getroffen kind, of een plek voor dat kind op school moeten dit uit eigen zak betalen – voor velen een onmogelijkheid. Zo overbevolkt als de klassen op de basisschool van Rubaya ook mogen zijn had elk kind dat ik er sprak alsnog een broer of zus die niet naar school ging omdat hun familie de kosten niet kan opbrengen – ongeveer tien dollar per semester.

Politieke turbulentie heeft de ontwikkelingsinspanningen verder verstoord. De verkiezingen die president Joseph Kabila in 2016 had moeten uitroepen staan nu gepland voor december 2018 – een vertraging die de onvrede heeft geïntensiveerd en geweld tot gevolg heeft gehad.

Afgelopen jaar werden ongeveer 2 miljoen mensen in de DRC, waarvan de helft in de voorheen vreedzame provincie Kasai, gedwongen om hun huizen te verlaten. Het totale aantal mensen die binnen het land ontheemd zijn is nu 4,5 miljoen – alleen in het Syrische conflict zijn dit er momenteel meer – terwijl nog eens 750,000 naar buurlanden zijn gevlucht. Deze ontheemde mensen en vluchtelingen leven nu in wanhopige omstandigheden, zonder adequate behuizing, voeding, en gezondheidszorg, en vrijwel geen toegang tot onderwijs.

Het aanjagen van de productiviteit en het scheppen van banen voor de meer dan 1,5 miljoen werknemers die elk jaar de arbeidsmarkt betreden zijn essentieel om de DRC op een ander en hoopvoller pad te brengen. Ook hier is onderwijs van cruciaal belang; elk extra jaar scholing wordt geassocieerd met 9% meer inkomen. Meer kansen op onderwijs zouden dus veel bijdragen aan het verminderen van de armoede, vooral gegeven het feit dat bijna de helft van de bevolking van de DRC onder de 15 jaar is. Maar een verbeterde toegang tot onderwijs moet hand in hand gaan met strategieën om ondervoeding en een slechte gezondheid bij kinderen te bestrijden.

Onderwijs voor iedereen en een universele zorgdekking zijn de sleutel tot een betere toekomst voor Congolese kinderen. Vooruitgang te boeken zal van de volgende regering vergen om urgent actie te ondernemen om een belastingbasis op te bouwen. Meer direct zal, tenzij er dit jaar een effectieve respons op de escalerende humanitaire crisis geformuleerd wordt, het niveau van lijden immens worden – en niet alleen in het land zelf. Zoals de buurlanden maar al te goed weten blijft wat er gebeurt in de DRC niet altijd in de DRC.

Een spoedbijeenkomst die deze week in Geneve gepland is is een kans voor donoren om het ergste af te wenden door te voorzien in de 1,7 miljard dollar die de Verenigde Naties schatten die nodig zullen zijn voor een effectieve respons. Dit zal van donoren eisen om afstand te doen van hun kortzichtige en foutieve percepties van de DRC als een verloren zaak, en in plaats daarvan het land te helpen de toekomst op te bouwen die haar kinderen verdienen.

Vertaling Melle Trap

http://prosyn.org/ZuPjYfV/nl;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.