A Yemeni child suspected of being infected with cholera AFP/Getty Images

Een recept tegen cholera uit Bangladesh

DHAKA – Cholera zou inmiddels tot het verleden moeten behoren. Al tientallen jaren lang weten zorgambtenaren hoe de ziekte te voorkomen, weten doktoren hoe deze te behandelen, en zien ontwikkelingsexperts in dat uitbraken in aanwezigheid van schoon water en sanitatie zelden epidemieën worden. Helaas is de wereld niet zo simpel en ordelijk, en duurt de nachtmerrie die cholera heet voort.

The Year Ahead 2018

The world’s leading thinkers and policymakers examine what’s come apart in the past year, and anticipate what will define the year ahead.

Order now

In grote delen van de wereld is cholera feitelijk getemd. Via water overgedragen ziekten zijn in geavanceerde economieën praktisch non-existent. En zelfs in arme landen en regio’s met weinig middelen waar cholera nog steeds een probleem is heeft de beschikbaarheid van orale rehydratie therapie, ofwel ORT, geholpen talloze doden te voorkomen.

En toch blijft cholera in tijden van crisis opvlammen, en doodt dan de meest kwetsbaren onder ons. Een van de ergste epidemieën van nu teistert momenteel Jemen, waar gewapend conflict heeft geleid tot de ineenstorting van zorg-, drinkwater-, en sanitatiesystemen – precies de omstandigheden waaronder cholera floreert. De eerste choleragevallen werden in oktober 2016 gemeld; binnen een jaar was het aantal gevallen omhoog geschoten naar meer dan 600.000.

Internationale organisaties zoals de Verenigde Naties en de Wereldgezondheidsorganisatie hebben in samenwerking met Jemenitische zorgambtenaren een massieve respons op poten gezet. Hun inspanningen hebben het sterftecijfer weten te beperken tot ongeveer 0,33% van de infecties (ongeveer 2000 doden), en daarmee de tragedie weten te verzachten. Maar de Jemenieten moeten werken in onmogelijke omstandigheden, en hebben middelen en training nodig. De inspanning om te garanderen dat ze beide ontvangen wordt geleid door mijn land.

In oktober arriveerde een team van Jemenitische verpleegsters en doktoren bij het International Centre of Diarrhoeal Disease Research, Bangladesh (icddr,b) waar ik het grootste gedeelte van mijn professionele leven werkzaam ben. Ons instituut is de bakermat van ORT, en medische professionals van over de hele wereld komen naar Dhaka om opgeleid te worden om deze simpele oplossing van suikers, zout, andere elementen, en water toe te dienen.

Gedurende een week ontvingen de Jemenitische zorgprofessionals training op het gebied van uitbraakmanagement, surveillancemethoden, en sanitatie. Ze observeerden de behandeling van cholerapatiënten in ons hospitaal, een ervaring die voorziet in praktijkgerichte training voor casusmanagement en het inschatten van de mate van dehydratie.

Dit is nog maar één voorbeeld van hoe icddr,b heeft geholpen heeft het menselijk lijden in tijden van crisis te verlichten. Als een van de oprichters van het Global Outbreak Alert and Response Network (GOARN) heeft icddr,b teams van deskundigen uitgezonden naar Zimbabwe, Soedan, Zuid-Soedan, Mozambique, Syrië, Somalië, Haïti, Sierra Leone, Ethiopië, en Irak. Door het delen van de kennis en expertise die we hebben ontwikkeld gedurende decennia van diarree-management en -onderzoek spelen we een leidende rol in de mondiale inspanningen om uitbraken het hoofd te bieden.

Bangladesh heeft ook meer dan genoeg ervaring met cholera in oorlogstijd. In 1971 braken er gevechten uit toen Bangladesh, toen bekend als Oost-Pakistan, zich onafhankelijk verklaarde van Pakistan. In het hierop volgende conflict ontstonden vluchtelingenstromen over de grens met buurland India waar ze in overbevolkte kampen terecht kwamen, en creëerden zo omstandigheden die onvermijdelijk tot cholera-uitbraken leidden. De zorgstandaard was toentertijd laag en een tekort aan infusen betekende dat rehydratie-oplossingen niet breed toegediend konden worden.

Terwijl mensen op sterven lagen nam een pionierende arts genaamd Dilip Mahalanabis een gok in een wanhopige situatie. Amerikaanse onderzoekers in Bangladesh hadden al aangetoond dat ORT fatale dehydratie in cholerapatiënten kon omkeren, maar de effectiviteit buiten ziekenhuizen was nog niet bewezen. Met gebrek aan goede apparatuur en medische faciliteiten diende Mahabalanis ORT toe in vluchtelingenkampen, en redde gedurende dit proces duizenden levens. Als resultaat hiervan werd ORT de nieuwe zorgstandaard voor de behandeling van diarree; sindsdien heeft het de levens van meer dan 80 miljoen mensen over de hele wereld gered.

Nu zijn er nieuwe choleracrises in oorlogstijd ontstaan en wordt er opnieuw een beroep op de expertise uit Bangladesh gedaan. Jemen is niet het enige voorbeeld.

Sinds augustus zijn honderdduizenden Rohingya de grens van Myanmar naar Bangladesh overgestoken, de grootste wekelijkse uitstroom van vluchtelingen waar dan ook ter wereld sinds de Rwandese genocide in 1994. Deze wanhopige en kwetsbare mensen worden bijeengedreven in vluchtelingenkampen, en er bestaat groot gevaar dat de omstandigheden tot een dodelijke cholera-epidemie leiden.

In respons op deze dreiging werkt icddr,b samen met UNICEF, de WO, en andere belangrijke belanghebbenden aan meerdere cholerapreventie initiatieven. Er worden inspanningen ondernomen om de toegang tot schoon water en sanitatie te verbeteren, en er worden voorraden ORT-sachets aangelegd. We hebben ook samengewerkt met de WO om ongeveer 900.000 doses oraal cholera vaccin (OCV) veilig te stellen, een internationaal erkend middel om uitbraken te voorkomen en controleren.

Net zoals ORT heeft de ontwikkeling van OCV zijn wortels in Bangladesh, en in het bijzonder bij icddr,b. De eerste succesvolle veldtesten met het vaccin werden in de jaren tachtig uitgevoerd bij icddr,b, en nu bouwen onze wetenschappers verder op decennialange institutionele kennis om de één na grootste OCV-campagne ooit uit te voeren.

Het is wellicht moeilijk voor te stellen dat een ontwikkelingsland als Bangladesh een pioniersrol kan spelen in het beheersen van een ziekte van zo een omvang. Maar steeds opnieuw hebben onderzoekers en zorgverleners in Bangladesh hun expertise in het bedwingen van cholera-uitbraken en het redden van levens gedemonstreerd. Terwijl de wereld naar nieuwe manieren zoekt om opportunistische epidemieën in te dammen, moet het niet over de kennis heen kijken die ontwikkelingslanden al bezitten.

Cholera is terug in het mondiale zuiden, maar zoals ons werk in Bangladesh laat zien beschikt het mondiale zuiden over de vaardigheden om het te verslaan.

Vertaling Melle Trap

http://prosyn.org/AMrwwH7/nl;