2

Hoe China naar Taleb’s “antifragiliteit” streeft

HONGKONG – Opnieuw heeft China op de weg naar duurzame en solidaire welvaart een cruciaal punt bereikt. De nieuwe leiders kregen in november op het congres van de Chinese Communistische Partij de opdracht om de koers voor de komende tien jaar uit te stippelen. In deze periode moeten zij de maatschappelijke, politieke en economische systemen van China moderniseren, niet alleen rekening houdend met de historie van het land, maar ook met een veranderende geopolitieke omgeving.

De hervormingsagenda is naar alle maatstaven ambitieus – met name gezien de fragiele externe omgeving die allesbehalve meewerkt. De Chinese leiders moeten de komende tien jaar talloze hervormingen opstellen en doorvoeren: hervormingen om de corruptie te bestrijden, de trek naar de steden te ondersteunen (onder meer via liberalisatie van het woningregistratiesysteem), technologische innovatie te bevorderen, de bronnen van economische groei evenwichtiger te verdelen, de standaarden voor milieu en werkomstandigheden te verhogen en om een systeem van sociale zekerheid op te bouwen (met inbegrip van gezondheidszorg, onderwijs en sociale voorzieningen).

Om te waarborgen dat het systeem ook bestendig is, moet bij het ontwerp daarvan rekening gehouden worden met wat Nassim N. Taleb “zwarte zwanen” noemt. Dat zijn uitzonderlijke gebeurtenissen die – zoals de wereldwijde economische crisis heeft aangetoond – wel degelijk voorkomen en verwoestende gevolgen kunnen hebben. Maatregelen die systemen “veerkrachtiger” of “robuuster” maken, zouden echter onvolledig zijn. De systemen moeten namelijk niet alleen opgewassen zijn tegen volatiliteit, maar ook geschikt zijn om van spanningen en chaos te profiteren.

Taleb lanceerde onlangs de term “antifragiel” om een systeem te beschrijven dat van inherente onzekerheid, volatiliteit en wanorde weet te profiteren. Hij stelde dat rigide systemen weliswaar stabieler lijken, maar niet goed toegerust zijn om onverwachte schokken het hoofd te bieden. Daardoor zijn zij op lange termijn bezien fragiel. Daarentegen worden systemen door regelmatige blootstelling aan plaatselijke, tijdelijke volatiliteit gedwongen om dynamischer en flexibeler te zijn, waardoor zij onder druk beter kunnen gedijen.