13

Gaat de Chinese infrastructuurbank werken?

CAMBRIDGE – Nu China op het punt staat leiding te gaan geven aan een nieuwe internationale financiële instelling van 50 miljard dollar - de Aziatische Infrastructuur Investeringsbank (AIIB) - concentreert het debat zich voornamelijk op de futiele pogingen van de Verenigde Staten om andere geavanceerde economieën te ontmoedigen toe te treden. Er wordt veel te weinig aandacht besteed aan het doorgronden van het feit dat het multilateraal uitlenen van ontwikkelingsgeld al zo vaak mislukt is, en wat er aan gedaan kan worden om dit te verbeteren.

Multilaterale ontwikkelingsorganisaties zijn vooralsnog waarschijnlijk het meest consistent succesvol geweest wanneer ze dienen als ‘kennis’-banken die helpen ervaringen, de beste werkmethoden, en technische kennis tussen regio’s uit te wisselen. In contrast hiermee zijn de grootste mislukkingen voortgekomen uit het financieren van grootse projecten die de heersende elite ten goede komen, maar die niet in afdoende balans zijn met prioriteiten op milieu-, sociaal- en ontwikkelingsgebied.

Historisch gezien is het bouwen van dammen hiervan het bekendste voorbeeld. Door de bank genomen bestaat de tendens om de economische voordelen van grote infrastructuurprojecten in landen die doordesemd zijn van slecht bestuur en corruptie te overschatten, en om de sociale kosten op lange termijn van het terug moeten betalen van leningen, of deze nou wel of niet de beloofde inkomsten hebben gebracht, te onderschatten. Het is helder dat ook de AIIB dit risico loopt.

Dit gezegd hebbende is er door heel ontwikkelend Azië een grote behoefte aan infrastructuur, en is het de hoogste tijd dat China een grotere rol gaat spelen in de internationale kredietverstrekking. Bovendien getuigt het officiële argument van de Verenigde Staten – namelijk dat China zijn geld in bestaande organisaties zou moeten investeren, zoals de Wereldbank en de Aziatische Ontwikkelingsbank, omdat een door China geleide bank waarschijnlijk onder bestuursproblemen zou lijden – van grote hypocrisie. Good Governance? Is de VS dan bereid zijn historische voorrecht de president van de Wereldbank te mogen kiezen op te geven?