4

Wakker worden uit de nachtmerrie die momenteel aan de gang is

MADRID – Het Midden-Oosten zit gevangen in een schijnbaar eindeloze spiraal van instabiliteit. De mogelijkheid van een militaire interventie in Syrië, naast de verslechterende situatie in Egypte na de coup van het leger, heeft de spanning in de regio tot het uiterste opgevoerd. Bovendien blijven, ondanks de veranderingen in Iran sinds de presidentsverkiezingen van juni, internationale onderhandelingen over de nucleaire ambities van dat land een dode letter.

Paradoxen alom, nu de traditionele bondgenoten van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten (Saoedi-Arabië, Israel, Turkije, Egypte en de Golfstaten) tegenovergestelde – en soms schijnbaar tegenstrijdige – standpunten in de voornaamste conflicten van de regio hebben ingenomen. En in alle hedendaagse conflicthaarden heeft het najagen van de eigen belangen door de buurstaten of dichtbij gelegen landen de zaken alleen nog maar verder gecompliceerd.

Saoedi-Arabië, dat bang is voor de ernstige binnenlandse gevolgen van het aan de macht komen van de Moslimbroederschap in Egypte, wil niet toestaan dat een islamistische beweging democratisch wordt gelegaliseerd. Daarom heeft het land consequent voor een harde opstelling gekozen jegens de Broederschap, ondanks het feit dat die laatste gematigder is dan de eigen Saoedische vorm van de Islam.

Israel oefent op zijn beurt op twee manieren druk uit. In de eerste plaats steunt het land de Egyptische coup en dringt het aan op internationale erkenning van het militaire regime, waardoor het – naar verhoopt – voor een grotere stabiliteit langs de grens van de Sinaï kan zorgen. In de tweede plaats maakt het de vooruitgang in zijn onderhandelingen met de Palestijnen afhankelijk van de gebeurtenissen in Egypte en elders in de regio, zoals in Iran. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft een aanzienlijke hoeveelheid politiek kapitaal geïnvesteerd in de wederopleving van de vredesonderhandelingen, en Israel kan daar eveneens zijn voordeel mee doen.