0

De opkomst van baarmoederhalskanker moet worden teruggedrongen

GENÈVE – Voor vrouwen heeft het ter wereld brengen van nieuw leven van oudsher betekend dat zij hun eigen leven op het spel zetten, met een reëel vooruitzicht op overlijden tijdens de bevalling. Maar hoewel er grote stappen zijn gezet op weg naar het terugdringen van de moedersterfte in arme landen, kan deze winst ongedaan worden gemaakt door een ziekte die een toenemende bedreiging vormt voor de gezondheid van vrouwen. Voor het eerst in de geschiedenis staat het aantal sterfgevallen als gevolg van baarmoederhalskanker op het punt het aantal sterfgevallen tijdens de bevalling te overtreffen.

Deze ontwikkeling weerspiegelt gedeeltelijk het succes van pogingen om de moedersterfte terug te dringen. Sinds 1990 is het aantal vrouwen dat tijdens de bevalling overlijdt bijna gehalveerd, naar 289.000 per jaar. In dezelfde periode is het aantal sterfgevallen als gevolg van baarmoederhalskanker echter met bijna 40% gestegen, naar 266.000 per jaar. Terwijl betere zorg er nu toe leidt dat de moedersterfte terugloopt, zal het aantal sterfgevallen door baarmoederhalskanker naar verwachting blijven stijgen. In 2035 zal de ziekte waarschijnlijk verantwoordelijk zijn voor de langzame, pijnlijke dood van 416.000 vrouwen per jaar – nagenoeg allemaal in de ontwikkelingslanden (vooral in het ten zuiden van de Sahara gelegen deel van Afrika en in Zuid-Azië).

 1972 Hoover Dam

Trump and the End of the West?

As the US president-elect fills his administration, the direction of American policy is coming into focus. Project Syndicate contributors interpret what’s on the horizon.

De tragedie is dat deze sterfgevallen vrijwel allemaal voorkomen hadden kunnen worden. Vaccins tegen het humane papillomavirus, in samenhang met een goede screening en behandelingen, zouden de grote meerderheid van de baarmoederhalskankergevallen kunnen voorkomen. Maar bijna 90% van de vrouwen die aan baarmoederhalskanker overlijden bevinden zich in de ontwikkelingslanden, waar, voor té velen van hen, geen screening beschikbaar is en al helemaal geen behandeling.

Als voormalig staatssecretaris op het ministerie voor Gezondheid en Gezinswelzijn in India, het land met het hoogste aantal sterftegevallen als gevolg van baarmoederhalskanker ter wereld, heb ik de gevolgen van de ziekte met eigen ogen kunnen zien. Het meest verwoestende is de manier waarop ook de hoop de kop wordt ingedrukt. Vrouwen die met HIV zijn besmet zijn bijvoorbeeld uitermate vatbaar voor de ziekte. Maar nu er betere behandelingen voor HIV beschikbaar komen overleven vrouwen HIV nu alleen maar om vervolgens aan baarmoederhalskanker te overlijden.

In 2010 werden de totale kosten van baarmoederhalskanker op zo'n $2,7 mrd per jaar geschat. In 2030 zal dit bedrag naar verwachting zijn gestegen naar $4,7 mrd, tenzij we er nu iets aan doen.

Gelukkig komen er steeds meer vaccins beschikbaar. Veilige en effectieve vaccins tegen baarmoederhalskanker zijn al sinds 2006 op de markt. Ze beschermen tegen twee varianten van de ziekte, die tezamen zo'n 70% van alle baarmoederhalskankergevallen voor hun rekening nemen. Recent goedgekeurde vaccins bieden zelfs nog meer bescherming.

In rijke landen kosten deze vaccins vaak ruim $100 per dosis. Maar Gavi, de Vaccin Alliantie, heeft met de producenten samengewerkt om de prijzen in de ontwikkelingslanden omlaag te krijgen. Onlangs wisten we een laagterecord voor deze vaccins van $4,50 per dosis te bewerkstelligen, waardoor het mogelijk wordt miljoenen van de armste meisjes in 27 landen in te enten. In 2020 denken we dat Gavi naar schatting zal hebben geholpen om ruim 30 miljoen meisjes in ruim veertig ontwikkelingslanden van inentingen tegen baarmoederhalskanker te voorzien.

De economische voordelen van vaccins zijn aanzienlijk. Het kost tijd en forse investeringen om effectieve screening- en behandelingsdiensten op te zetten. En gezien het feit dat zelfs hoge-inkomenslanden worstelen met de kosten van kankertherapieën, is preventie duidelijk een veel efficiëntere optie. Bovendien treft baarmoederhalskanker vrouwen tijdens hun economisch meest productieve jaren, als hun bijdrage aan de samenleving en de economie het grootst is. De ziekte verwoest niet alleen levens; hij brengt gezinnen ook aan de bedelstaf en ondermijnt de economische groei.

Een aanbeveling van de Strategic Advisory Group of Experts on Immunization van de Wereldgezondheidsorganisatie van vorig jaar belooft de kosteneffectiviteit van vaccins nog verder te verhogen, door op te roepen om slechts twee doses van het vaccin te gebruiken in plaats van de drie doses die eerder nodig werden geacht. Dit zal niet alleen de totale kosten van de aanschaf en levering van het vaccin verlagen, maar het ook makkelijker maken voor de gezondheidszorgwerkers en de meisjes zelf.

Een in juni gepubliceerd onderzoek van de WHO en de London School of Hygiene and Tropical Medicine voorspelt dat het inenten van 58 miljoen meisjes in 179 landen 690.000 gevallen van baarmoederhalskanker en 420.000 sterfgevallen als gevolg van de ziekte  zou kunnen voorkomen. Helaas bleek uit het onderzoek ook dat van de 33 landen waar vaccins waarschijnlijk het grootste effect zouden hebben er 26 het vaccin nog niet hadden geïntroduceerd.

Fake news or real views Learn More

Er is nog veel werk te doen. We moeten onszelf feliciteren voor het vrijwel halveren van de moedersterfte sinds 1990. Maar we moeten de dreiging van de baarmoederhalskanker stevig in zicht houden. Het is noodzakelijk om nu te handelen, zodat we kunnen garanderen dat ieder meisje toegang heeft tot deze vaccins en mag hopen op een gezonde toekomst, vrij van baarmoederhalskanker, waar ze ook woont.

Vertaling: Menno Grootveld