13

Een “Brexit” levert Italië geen voordelen op

MILAAN – Tot zeer kort geleden hadden de meeste Europeanen weinig aandacht voor het Britse referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie. Nu de mogelijkheid van een “Brexit” reëel is geworden, worden zij steeds meer in beslag genomen door de implicaties daarvan. Maar in plaats van serieus de risico's af te wegen, gedragen velen zich als de leden van een grote familie die op het punt staat een rijke verwante te verliezen, waarbij ze stilletjes de erfenis al aan het verdelen zijn nog voordat het testament is voorgelezen.

Dit is zeker het geval in Italië, waar velen verwachten dat een “Brexit” voordelen met zich zal meebrengen. Daarbij wijst de sterk pro-Europese premier Matteo Renzi de weg naar een meer geïntegreerd Europa, met een welvarend Apennijns schiereiland in het midden. Maar zulke verwachtingen overschatten de voordelen van een “Brexit” voor de rest van de EU, terwijl de risico's enorm worden onderschat.

Om te beginnen zouden de hogere kosten van de handel met Groot-Brittannië, een belangrijke importeur van Italiaanse goederen, de Italiaanse exporteurs schade toebrengen, in een tijd dat het land probeert te ontsnappen aan de ergste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. De verwachting bij het Italiaanse volk dat noch Groot-Brittannië noch de EU de ander handelsbeperkingen zal opleggen lijkt weinig overtuigend, gezien de protectionistische tendenzen die de Britse eurosceptici de wind in de zeilen hebben gegeven, en de mogelijkheid dat Europese beleidsmakers zullen pogen andere lidstaten ervan af te schrikken het voorbeeld van Groot-Brittannië te volgen.

Een “Brexit” zou ook tot aanzienlijke onrust op de financiële markten leiden. Opnieuw bagatelliseren velen dit risico, door te beweren dat de onrust van korte duur zal zijn. Sommige Italiaanse economen, zoals Francesco Giavazzi van de Bocconi Universiteit, verwachten zelfs aanzienlijke voordelen voor de financiële sector, doordat Londen niet langer het voornaamste centrum voor eurotransacties zou zijn. Dat zou de financiële centra op het continent, zoals Milaan, een flinke impuls geven. Maar deze inschatting is in strijd met de ervaring van de ineenstorting van de reële economie en de financiële markten na het faillissement van Lehman Brothers in 2008.