4

Азияның ақша қоры Азияда қалуы тиіс

ГОНКОНГ – Соңғы отыз жылдан астам уақыт Азия басқа аймақтарға қарағанда жылдам дамыды. Азия дамыған сайын АҚШ-пен саудадағы оң сальдоның арқасында қаражатын экспорттап, Нью-Йорк пен Лондон арқылы тікелей және портфолио инвестициясы күйінде қайта импорттай бастады, ал бұл жұрт онша елемеген қаржылық шиеленіс туғызды.

2015 жылдың соңында Қытай, Гонконг, Жапония, Корея, Сингапур мен Тайванның жалпы жиынтық активтерінің ауқымы 7,3 триллион долларға, яғни АҚШ-тың сыртқы халықаралық инвестициялық міндеттемелерінің жалпы көлеміне жетті. Және бұл теңсіздік жуықта өзгере қоймайтын тәрізді. Іс жүзінде ағымдағы операциялар шотындағы дефицитке және валюта айырбас бағамының әсеріне байланысты АҚШ-тың жалпы міндеттемелері 2016 жылғы қыркүйекте 7,8 триллион долларға дейін өсті.

Азия мемлекеттері өз қорларын неге өз аймағына инвестиция етіп салмайды? Мұның бір айқын себебі – АҚШ-тың әлемдік қаржы саласындағы, соның ішінде әсіресе капитал және валюта нарықтарындағы үстемдігі. 2005 жылғы мақаласында Пьер-Оливер Горинчас пен Хелен Рей «әлемдік банкир ретінде АҚШ тек қарыз алып, қарыз бергеннің орнына халықаралық деңгейде, әсіресе Азияда инвестиция салып, венчурлық капиталистке айналды» деп жазған.

Бірақ бұл – Азия елдері Батысқа инвестиция салуда жетістікке жетіп жатыр дегенді білдірмейді, бұған 2008 жылғы қаржы дағдарысы кезінде орныққан кэрри трейд бір себеп бола алады. Хен Шин мен Халықаралық есептер банкінің басқа да экономистері айтқанындай, дамыған елдердегі төмен пайыздық мөлшерлемелер және әлсіз доллар Нью-Йорк пен Лондон бастаған қаржы нарықтарын мөлшерлемесі төмен валютамен қарыз алып, оны жоғары мөлшермелі валюталарға инвестициялауға итермелеген.