1

Antibiotica die werken

MEXICO CITY – Van de ontdekking van de penicilline in 1928 tot de introductie van de laatste groepen belangrijke antibiotica in de jaren zestig heeft de menselijke capaciteit om pathogene bacteriën te bevechten transformerend gewerkt. Maar met verloop van tijd is het aantal soorten antibiotica waar bacteriën ontvankelijk voor zijn achteruitgegaan, en sommige ziekteverwekkers zijn resistent geworden voor de meeste of alle bestaande medicijnen. Als resultaat hiervan zijn eens behandelbare infecties weer dodelijk aan het worden.

Antibiotica-resistentie leidt al tot een geschatte 700.000 doden per jaar, waarbij de financiële kosten in de tientallen miljarden dollars lopen. Nu resistentie tegen antibiotica voortdurend ons vermogen blijft ondermijnen om kanker te behandelen, organen te transplanteren, en protheses in te brengen, zullen deze cijfers alleen maar hoger worden.

 1972 Hoover Dam

Trump and the End of the West?

As the US president-elect fills his administration, the direction of American policy is coming into focus. Project Syndicate contributors interpret what’s on the horizon.

Veel factoren hebben bijgedragen aan de groeiende resistentie tegen antibiotica. Bacteriën reproduceren en muteren snel, en ze kunnen zoiets zoals een ‘genetisch internet’ opzetten dat bepaalde pathogene bacteriën in staat stelt om antibiotica-resistente genen te ‘downloaden’. Bovendien zijn de meeste antibiotica natuurproducten gemaakt van bacteriën uit de bodem, waarin resistentie tegen antibiotica natuurlijk kan optreden. Toen door mensen gefabriceerde antibiotica op grote schaal geïntroduceerd werden, werden resistente bacteriën overheersend.

Op dit moment komt er door de mens ongeveer 100.000 ton antibiotica per jaar vrij. Als deze antibiotica op de juiste manier gebruikt zouden worden om levens te redden, zou een redelijke kosten-baten analyse wellicht mogelijk zijn. Maar zo’n 70% ervan wordt gebruikt om dieren uit de veehouderij iets sneller te laten groeien. De andere 30%, gebruikt om mensen te behandelen, wordt vaak verkeerd of onnodig voorgeschreven. En omdat een substantieel deel van de gebruikte medicijnen in het milieu terechtkomt door afvalwater en mest worden bacteriële systemen in bodem, water, en de natuur ook blootgesteld.

Als er geen einde komt aan dit misbruik van antibiotica zullen we onszelf spoedig terugvinden zonder medicijnen om effectief bacteriële infecties te behandelen. Maar alhoewel er stappen ondernomen worden – een ontmoeting op hoog niveau van de Verenigde Naties in september produceerde voorstellen voor bepaalde internationale maatregelen – zijn ze verre van adequaat.

Wat echt nodig is is een onmiddellijk wereldwijd verbod op gebruik van antibiotica in de landbouw. Bovendien moeten de richtlijnen voor het klinische gebruik van antibiotica, die de medische gemeenschap nu net zo nauwkeurig volgt als de regels voor hoe een passende stropdas uit te kiezen, geëvalueerd worden en strikt nageleefd. Deze maatregelen alleen al – die allebei doorgevoerd kunnen worden door regelgevende instanties van de overheid – zouden het gebruik van antibiotica met bijna 80% verlagen, wat de opkomst van antibiotica-resistentie substantieel zou kunnen vertragen.

Natuurlijk zal het niet makkelijk worden om regeringen zulke maatregelen te doen implementeren, omdat ze tegen machtige economische belangen ingaan, meest evident van die van de farmaceutische industrie, die jaarlijks voor 40 miljard dollar aan antibiotica verkoopt. Alhoewel ‘Big Pharma’ een groot belang heeft in een voortdurend misbruik van antibiotica, heeft het weinig belang bij het ontwikkelen van nieuwe antibiotica om medicijn-resistente bacteriën het hoofd te bieden. Medicijnen voor chronische ziekten en kanker passen beter in hun verdienmodellen.

Dus zoekt Big Pharma ‘stimuli’ voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe antibiotica, zoals verlengde patenten of belastingvoordelen; het alternatief zou zijn om astronomische bedragen voor nieuwe medicijnen te vragen. Maar de voordelen van zulke stimuli voor farmaceutische bedrijven zouden de kosten van de feitelijke O&O ondernomen ver overstijgen; ze zouden instrumenten zijn om publiek geld in private handen te doen stromen – en precies in die handen die het probleem hebben veroorzaakt.

Naast al deze worsten voor te houden echter zou de maatschappij moeten overwegen een aantal dwangmiddelen in te zetten. Ik stel een initiatief voor dat farmaceutische bedrijven een score geeft in overeenstemming met hun bijdrage aan het oplossen van het antibiotica-resistentie probleem; zij die niet bijdragen zouden gestraft moeten worden door lagere verkoopcijfers. ik noem dit NANBU (No Antibiotics, No Business).

NANBU zou punten geven aan bedrijven met actieve onderzoeksprogramma’s of met nieuwe antibiotica in de ontwikkeling. Bedrijven die geen antibiotica produceren of verkopen voor landbouwdoeleinden, of die weigeren om antibiotica aan te prijzen voor ziektes waarvoor dit soort medicijnen niet nodig zijn zouden ook punten krijgen. Zij die zich bezighouden met het tegenovergestelde – de verkoop van antibiotica als ‘groeibevorderaars’ voor vee of het actief aanmoedigen van doktoren om de medicijnen voor te schrijven – zouden punten verliezen.

In het begin zouden vrijwel alle medicijnproducenten negatieve scores hebben. Maar met verloop van tijd kunnen de scores aangepast worden, altijd volgens een wetenschappelijk verantwoord advies van een onafhankelijke groep experts. De scores zouden vervolgens gebruikt kunnen worden om beslissingen betreft aankoop van medicijnen te begeleiden.

Voor veel soorten relevante medicijnen bestaan er verschillende opties met dezelfde effectiviteit en veiligheid, geproduceerd door verschillende bedrijven. Dus clinici zouden voornamelijk medicijnen van bedrijven met hoge scores kunnen voorschrijven, en die van bedrijven met lage scores kunnen vermijden. Patiënten zouden dit soort besluitvorming kunnen aanmoedigen, en dit voorbeeld kunnen volgen wanneer ze medicijnen zonder recept kopen. Naar verloop van tijd zouden antibiotica weer winstgevender kunnen worden, omdat geëngageerde bedrijven meer van hun andere medicijnen verkopen en zo de noodzaak tot kostbare stimuli afneemt.

De sleutel tot het succes van NANBU zal zijn een breed te begrip te creëren van de dreiging van antibiotica-resistentie, en wat er nodig is om die te bestrijden. Dit zou patiënten en doktoren de stimulans geven om naar NANBU-scores te kijken wanneer ze beslissingen op het gebied van medicijnen nemen, zowel als om hun regeringen onder druk te zetten om nog krachtiger actie te ondernemen. Het gebruik van een campagne voor publiek bewustzijn om de druk op overheden te intensiveren om noodzakelijke maar moeilijke maatregelen na te jagen heeft al eerder gewerkt – zoals bijvoorbeeld in het bevorderen van de duurzaamheid van houtkap en visserij.

Publiek bewustzijn was een van de prioriteiten die op de VN-ontmoeting werd benadrukt. Om te voldoen aan deze mondiale opgave hebben we echter een nieuwe mondiale instantie nodig die serieus op deze taak is voorbereid. NANBU zou als internationale ngo in staat zijn om met de internationale natuur van de meeste farmaceutische bedrijven om te gaan, ondertussen afgeschermd van lobby’s of politieke druk op nationaal niveau.

Fake news or real views Learn More

Antibiotica-resistente bacteriën vormen een wereldwijde dreiging en kunnen daarom niet alleen met nationale maatregels aangepakt worden. De wereld moet samen nadenken en actie ondernemen om de grote winsten behaald voor de menselijke gezondheid en welbevinden door middel van antibiotica in stand te houden.

Vertaling Melle Trap