rogoff180_ FREDERIC J. BROWNAFPGetty Images) Frederic J. Brown/AFP/Getty Images

Laat de renminbi buiten de handelsgesprekken tussen China en de VS

CAMBRIDGE – Zal een mogelijk op handen zijnde handelsovereenkomst tussen de VS en China de mondiale conjunctuurcycli verscherpen, of zelfs de kiemen zaaien van de volgende Aziatische financiële crisis? Als de uiteindelijke overeenkomst – ervan uitgaande dat die er inderdaad komt – China dwingt om zijn gedateerde, overdreven rigide wisselkoersregime op de helling te zetten, zou het antwoord wel eens 'ja' kunnen zijn.

Het stabiel houden van de wisselkoers van de renminbi ten opzichte van de Amerikaanse dollar zou van de Chinese autoriteiten vergen dat ze de veranderingen in de Amerikaanse rentestand volgen of kapitaalcontroles invoeren om de druk op de wisselkoers op andere manieren te compenseren. Maar China is gewoonweg te groot en te mondiaal om vast te houden aan een wisselkoersbeleid dat beter geschikt is voor een kleine, open economie.

Bovendien heeft geen van beide benaderingen om de renminbi stabiel te houden – het volgen van de rentestand in de VS of het toepassen van kapitaalcontroles – zin voor een economie met conjunctuurcycli die zelden precies samenvallen met die van de VS. Met zijn afnemende economische prestaties, opgeblazen huizensector en overdreven gesubsidieerde regionale overheden zal China uiteindelijk onvermijdelijk op politiek gevoelige groeiproblemen stuiten. Als dat gebeurt, moet de Chinese Volksbank de monetaire omstandigheden kunnen versoepelen zonder zich zorgen te hoeven maken over het ondersteunen van de wisselkoers.

Als een land onder ernstige financiële en macro-economische druk komt te staan, is het vasthouden aan een onwrikbare wisselkoers een bekend rampscenario. Het Internationale Monetaire Fonds onderstreept dit punt al heel lang, net als de meeste academische economen.

Een dergelijke wisselkoersovereenkomst tussen de VS en China zou niet in lijn zijn met andere elementen van een potentiële bilaterale handelsovereenkomst, waarvan er veel neerkomen op een “win-win”-situatie. China heeft bijvoorbeeld beloofd de intellectuele eigendomsrechten veel krachtiger te zullen gaan verdedigen, hoewel het nog te bezien staat hóe krachtig precies. Een grotere Chinese stevigheid op dit terrein kan Amerikaanse en Europese firma's op de korte termijn ten goede komen, maar zal er op de langere termijn toe leiden dat de concurrentie en innovatie in China's eigen productie- en technologiesectoren zullen worden gestimuleerd.

In de negentiende eeuw hadden de VS zelf, net zoals China nu, weinig belangstelling voor de bescherming van de intellectuele eigendomsrechten van buitenlandse (destijds voornamelijk Britse) firma's, en kopieerden de Amerikanen hun ideeën en blauwdrukken dat het een lieve lust was. Maar toen de Amerikaanse innovators eveneens succesvoller werden, moesten ook hun rechten beschermd gaan worden, en op de langere termijn brachten de VS hun patent- en intellectuele eigendomswetten op wereldniveau.

Subscribe now
ps subscription image no tote bag no discount

Subscribe now

Get unlimited access to OnPoint, the Big Picture, and the entire PS archive of more than 14,000 commentaries, plus our annual magazine, for less than $2 a week.

SUBSCRIBE

Een andere “win-win”-situatie zou kunnen voortkomen uit de eis van Amerika dat de Chinese overheid zich onthoudt van het verstrekken van te genereuze subsidies aan exporteurs. De meeste van die subsidies gaan naar de inefficiënte Chinese staatsbedrijven, waardoor kredieten en andere middelen worden weggezogen van de meer dynamische privésector.

Meer in het algemeen zou een handelsovereenkomst heel goed kunnen zorgen voor een frisse impuls voor de economische hervormingen in China, die de afgelopen paar jaren lijken te zijn gestokt of achteruit te zijn gegaan. Tijdens een recente reis naar Beijing om het China Development Forum bij te wonen, heb ik een hoge Chinese functionaris gevraagd naar deze vertraging. Ik had verwacht dat hij een hele lijst met onbelangrijke hervormingen zou afwerken, overeenkomstig het gebruikelijke betoog dat China zaken altijd zeer geleidelijk aanpakt. Ik was dus verrast toen hij openhartig toegaf dat “we alleen grote economische hervormingen doorvoeren als zich een crisis voordoet, en er is de laatste tijd geen crisis geweest die groot genoeg was.”

In deze zin lijkt de Amerikaanse president Donald Trump precies wat de dokter voorgeschreven heeft, omdat hij de Chinese autoriteiten heeft gedwongen te erkennen dat zij niet langer op de Amerikaanse consumentenvraag kunnen vertrouwen om de Chinese groeilocomotief aan de praat te houden. Sommige waarnemers maken de grap dat Trump nu de redder van de Chinese economie is, omdat de paniek over een mogelijke handelsoorlog ertoe bijdraagt dat lang uitgestelde structurele hervormingen worden doorgevoerd.

Maar Amerikaanse druk op China om zich te onderwerpen aan een stabielere wisselkoers tussen renminbi en dollar, en te vermijden dat de munt uit concurrentieoverwegingen wordt gedevalueerd, kan verdere economische hervormingen ondermijnen. Zo'n regime zou China er in het bijzonder van weerhouden geleidelijk aan de grotere wisselkoersflexibiliteit te aanvaarden die nodig is voor een onafhankelijker monetair beleid.

Trumps team lijkt de misplaatste indruk te koesteren dat China zijn uiterste best heeft gedaan om zijn munt zwak te houden, teneinde de export te bevorderen. Het idee dat China zijn munt manipuleert, wat sommige commentatoren al heel lang overdrijven, bagatelliseert het feit dat de grondoorzaak van China's hyperconcurrentiekracht lange tijd zijn relatief lage lonen zijn geweest.

In fundamentelere zin gaat de aantijging dat China zijn wisselkoers manipuleert volledig voorbij aan de recente geschiedenis. De afgelopen jaren is de druk op de renminbi voornamelijk neerwaarts geweest, en de regering heeft daarop gereageerd met veel nauwere restricties op de kapitaaluitstroom, zowel boven als onder de toonbank. In plaats van de wisselkoers van de renminbi van een plafond te hebben voorzien, hebben de Chinese autoriteiten er een vloer onder gelegd, deels uit angst dat een overdreven snelle ontwaarding tot een enorme kapitaaluittocht zou leiden.

Een onwrikbare wisselkoers hoeft niet het enige zwakke punt in een eventuele handelsovereenkomst tussen de VS en China te zijn. De Amerikaanse onderhandelaars lijken ook de regel niet te begrijpen dat de betalingsbalans van een land (een brede maatstaf van zijn handelsbalans) altijd gelijk is aan de nationale besparingen minus de nationale investeringen. Als de Amerikaanse consumptiegroei sterk is en de Amerikaanse overheid een enorm begrotingstekort kent, móet het land wel ergens geld lenen. En als China wordt gedwongen zijn bilaterale handelsoverschot met Amerika te verminderen, zal het land eenvoudigweg de laatste fases van de goederenproductie uitbesteden, zodat de Amerikaanse importen zogenaamd uit een ander Aziatisch land komen, zoals Vietnam.

Het is waar dat het onder druk zetten van China om te voldoen aan de conventies van de mondiale handel belangrijk is voor de hele wereld. Recente toespraken van de Chinese president Xi Jinping zijn in dit opzicht bemoedigend (hoewel je graag zou zien dat de handelsbesprekingen ook over milieubescherming zouden gaan). Maar als een uiteindelijke deal voorkomt dat China een grotere autonomie verkrijgt op het gebied van het monetair beleid, zou dat tot grote problemen kunnen leiden op het moment dat de volgende grote Aziatische recessie toeslaat. In dat geval zullen de Amerikaanse onderhandelaars hun onderhandelingsmacht hebben getoond, maar niet hun wijsheid.

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/FDjd1PK/nl;
  1. abe10_TIZIANAFABIAFPGettyImages_shinzoabesmilingatcamera Tiziana Fabi/AFP/Getty Images

    The G20 in Osaka

    Shinzo Abe

    Japan is advocating a system of “Data Free Flow with Trust,” an approach that attempts to allow the free flow of data under rules upon which all people can rely. And launching DFFT is just one of four major agenda items that Japan's prime minister has in store for the group's upcoming summit.

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.