6

Het voordeel van deskundigen in de leiding

LONDEN – Bijna iedereen in de raad van commissarissen van Google heeft op z'n minst één mastertitel of doctoraat in de computerwetenschappen of techniek. Er zijn twee universiteitsvoorzitters en eminente geleerden – John Hennessy van Stanford University en Shirley Tilghman, de vroegere universiteitsvoorzitter van Princeton – en diverse leden van de Nationale Academie voor Techniek en andere illustere organisaties. Voor Google is het belangrijk technische expertise in het bestuur te hebben.

Maar Google is een buitenbeentje onder de grote bedrijven, door mensen met een wetenschappelijke achtergrond hoge leidinggevende functies te bieden. Buiten Silicon Valley zijn er maar weinig topmanagers met technische deskundigheid op het gebied van de producten die hun bedrijven vervaardigen. Amerikaanse bestuurskamers zitten vol met mensen met een MBA-diploma, vooral van Harvard, terwijl de bedrijven in de rest van de ontwikkelde wereld (met als mogelijke uitzondering Duitsland) de voorkeur lijken te geven aan professionele managers boven technisch of wetenschappelijk talent.

Tegenwoordig lijkt het net zo abnormaal om kenniswerkers als professionele bestuurders te laten dienen als dat het ooit was om wetenschappers in de bestuurskamer te hebben. Vroeger werd gedacht dat leiderschap minder noodzakelijk was in kennis-intensieve organisaties, waar deskundigen werden geacht beter van pas te komen omdat ze eerder door intellectueel plezier werden gemotiveerd dan door zulke extrinsieke prikkels als winstgroei en kostendoelstellingen.

Dit verschil van benadering doet zich voor in veel lagen van de samenleving, niet in de laatste plaats in de ziekenhuizen in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, waar kennisintensieve medici los van de managers werkzaam zijn. Ziekenhuizen werden vroeger door artsen gerund; vandaag de dag bestaat slechts 5% van de CEO's van Amerikaanse ziekenhuizen uit artsen, en in Britse ziekenhuizen is dat zelfs nog minder. “De geneeskunde moet aan de artsen worden overgelaten”, is een dikwijls herhaald refrein, “en organisatorisch leiderschap aan professionele managers.”