0

Economische macht voor de Afrikaanse wederhelft

JOHANNESBURG – Julius Nyerere, de eerste president van Tanzania, heeft eens gezegd dat ‘eenheid’ Afrika niet rijk zal maken, maar het wel ‘moeilijker zal maken Afrika en de Afrikanen te veronachtzamen en te vernederen.’ Maar twintig jaar later blijft Afrika door één cruciale kloof doorsneden worden: sekse. Om de visie van Nyerere van een sterk en waardig continent te realiseren moet Afrika een nieuw tijdperk van bevrijding betreden, één dat wordt gevoed door de economische zelfbeschikking van de vrouwen van het continent.

Alhoewel voorspellingen door consultant McKinsey anticiperen dat Afrika tegen 2040 ‘s werelds grootste beroepsbevolking zal hebben, met meer dan 1,1 miljard mensen in de werkzame leeftijd, leeft meer dan 60% van de huidige bevolking nog steeds van minder dan twee dollar per dag. Het is ondanks het feit dat veel Afrikanen geprofiteerd hebben van politieke emancipatie – de erfenis van de generatie van Nyerere – helder dat armoede een groot obstakel blijft. Het ontsluiten van het arbeidspotentieel van de Afrikaanse vrouw is de beste manier om dit te overkomen.

Zoals het er nu voorstaat blijft de Afrikaanse vrouw in cruciale sectoren en leidende functies ondervertegenwoordigd als gevolg van discriminatie op de werkvloer en patriarchale verwachtingen thuis. Tenzij obstakels voor het betreden van de formele economie worden weggenomen en vrouwen kansen krijgen die ze in staat stellen om hun volle potentieel te benutten zal de socio-economische ontwikkeling beperkt blijven. Maar ondanks het feit dat vrouwen essentieel zijn voor de vooruitgang van het continent worden ze nog steeds te vaak gezien als tweederangsburgers. Vrouwen moeten daarom hun recht opeisen op posities waar beslissingen worden genomen, en om het beleid, de plannen, en strategieën vorm te geven die hun levens en de levens van vele volgende generaties Afrikanen beïnvloeden.

Studies laten zien dat wanneer meer vrouwen toegang zouden hebben tot in Afrika door mannen gedomineerde beroepen de arbeidsproductiviteit tot wel 25%  zou stijgen. Dat zou goed zijn voor de economie als geheel, maar ook voor vrouwen in het algemeen, omdat dit nieuwe vergezichten op sociale gelijkheid zou openen. Wanneer vrouwen participeren in de arbeidsmarkt en actief meedoen in het zakenleven of politieke besluitvorming zou de patriarchale machtsdynamiek veranderen, wat de sociale status van vrouwen zou vergroten. Economische gelijkheid daagt ook geaccepteerde denkwijzen uit, en weerlegt schadelijke mythes die enge definities van sekseverhoudingen in stand houden. Met andere woorden; meer vrouwen op de werkvloer brengen leidt tot emancipatie van de mentaliteit – zowel bij mannen als bij vrouwen.

Wat Nyerere zo eloquent over Afrika als geheel zei geldt net zo goed voor vrouwen in het bijzonder: eenheid is de sleutel tot het realiseren van ons potentieel. Wanneer we samen komen als katalysatoren van voorspoed wordt het onmogelijk om ons niet te erkennen vanwege onze economische bijdragen of ons te marginaliseren in onze ondernemende activiteiten.

Bij de Graça Machel Trust werken we samen met actoren uit het maatschappelijk middenveld, de private sector, en regeringen over het hele continent, om zo een nieuwe economische vrijheidsbeweging voor vrouwen aan te voeren. Verdeeld zijn we zwak, maar samen hebben de Afrikaanse vrouwen het vermogen om de barrières die onze volle participatie in onze respectievelijke economieën hebben belet tegemoet te treden en te slechten.

Netwerken zijn krachtig. De benadering van economische vooruitgang van mijn organisatie is om informele en officiële netwerken op te zetten en te versterken, waardoor vrouwen als de tijd daar is hun deelname en zichtbaarheid in cruciale sectoren kunnen vergroten. Daarom lanceren we het ‘Women Advancing Africa’ initiatief, dat onderdeel is van onze voortdurende inspanning om de stemmen van de ondervertegenwoordigden van Afrika te versterken en een pan-Afrikaanse vrouwenbeweging op te zetten, waarin vrouwen samen kunnen komen om het continent te transformeren.

Het eerste Women Advancing Africa Forum zal deze week plaats hebben in Dar es Salaam in Tanzania, en zal meer dan 250 vrouwelijke leiders van over het hele continent samenbrengen. Onder het overkoepelende thema ‘het aandrijven van sociale en economische transformatie’ zal het Forum zich concentreren op drie strategische doelen: het bevorderen van financiële inclusie, het vergroten van toegang tot de markt, en het aandrijven van sociale veranderingen. Ons doel is om het Forum te concluderen met een gezamenlijke agenda voor onze participatie als volwaardige economische actoren.

Het is nu iets meer dan 20 jaar geleden sinds Nyerere ons aanmoedigde om richting Afrikaanse eenheid te werken. Vandaag de dag helpt de Afrikaanse vrouw het beleid en de praktijk vorm te geven die economische en sociale vrijheid in hun respectievelijke landen zal bewerkstelligen. Er is nog een lange weg te gaan voordat de Afrikaanse eenheid geheel volbracht zal zijn. Maar vrouwen in staat stellen om volwaardige partners te worden in de economische toekomst van Afrika is één van de beste manieren om te garanderen dat we hierin zullen slagen.

Vertaling Melle Trap