0

We moeten de handen ineenslaan tegen malaria

LOMÉ/GABORONE– Als Afrikaanse vrouwen die leiding geven aan invloedrijke en op impact gerichte organisaties – de Ecobank Foundation en de African Leaders Malaria Alliance (ALMA) – werken we gepassioneerd aan het opbouwen van een welvarende, inclusieve en duurzame Afrikaanse economie. Maar voor het bereiken van dit doel is het nodig dat we de vooruitgang versnellen bij het uitroeien van de ziekten die onze gemeenschappen van hun meest waardevolle hulpbron blijven beroven: gezonde mensen. Eén van die ziekten is malaria.

Eerlijk gezegd heeft Afrika de laatste tijd aanzienlijke vooruitgang geboekt in de strijd tegen malaria. Van 2010 tot 2015 heeft het continent, als onderdeel van de mondiale Millennium Ontwikkelingsdoelstellingen, het aantal nieuwe malaria-infecties met 21% en het aantal malariadoden met 31% weten te verminderen.

Maar malaria blijft een ernstige bedreiging voor het welzijn van miljoenen Afrikanen. In 2015 hebben wereldwijd naar schatting 212 miljoen mensen malaria opgelopen, waarbij 47% van de gevallen geconcentreerd was in slechts zes Afrikaanse landen. Naar schatting 429.000 mensen – grotendeels kinderen van nog geen vijf jaar oud – zijn dat jaar aan malaria overleden, waarbij 92% van die sterfgevallen zich in Afrika voordeed en 40% in slechts twee landen, Nigeria en de Democratische Republiek Kongo. Er is daarom een dringende noodzaak om de vooruitgang te versnellen – en voorgoed een einde te maken aan malaria.

Dit is zowel een morele als een economische noodzaak. Afwendbare ziekten en sterfgevallen beperken het vermogen van gemeenschappen om bij te dragen aan Afrika's broodnodige economische transformatie. In veel Afrikaanse landen zorgt malaria voor een vermindering van de bbp-groei met één procentpunt per jaar. De inspanningen om een einde te maken aan malaria kunnen daarom niet los gezien worden van de inspanningen om Afrika welvarender te maken.

De denktank Copenhagen Consensus schat dat iedere dollar die in de bestrijding van malaria wordt gestoken een economisch rendement van $36 oplevert. Om dit voordeel te kunnen oogsten moeten Afrikaanse landen hun mobilisatie van binnenlandse hulpmiddelen aanzienlijk uitbreiden. Vooral de particuliere sector van Afrika moet een cruciale rol spelen bij het ontwikkelen van innovatieve oplossingen die de toenemende resistentie van malaria tegen bestaande geneesmiddelen aanpakken, evenals de toenemende resistentie van muggen tegen insecticiden. Bovendien kan de particuliere sector helpen ondoelmatigheden in het beheer en de logistiek van de aanbodketen aan te pakken, door de distributie van insecticiden en duurzame insectenwerende netten te faciliteren.

Uiteraard zal zelfs ondanks investeringen van de particuliere sector de vooruitgang in de richting van het uitroeien van malaria in Afrika ongelijk zijn verdeeld, niet in de laatste plaats omdat verschillende landen zich op verschillende punten langs die route bevinden. Senegal – waar het aantal artsenbezoeken aan malariapatiënten is gedaald van 36% in 2001 naar slechts 3,3% vorig jaar – ligt nu op koers om in 2020 het stadium van zogenaamde 'pre-eliminatie' te bereiken. Andere Afrikaanse landen – zoals Angola en Somalië – hebben echter moeite om überhaupt vooruitgang te boeken, zoals wordt aangegeven in de ALMA scorecard for accountability and action.

Geen enkel Afrikaans land kan op een betrouwbare manier malaria elimineren zolang de ziekte nog welig blijft tieren in de buurlanden. Malaria respecteert immers geen grenzen. Dat is de reden dat het voor Afrikaanse regeringen van cruciaal belang is om samen te werken, met gebruikmaking van ieder middel dat voorhanden is, om alomvattende controle, pre-eliminatie en – uiteindelijk – uitroeiing te bereiken.

ALMA – een coalitie van 49 Afrikaanse staats- en regeringsleiders die hun best doen om ervoor te zorgen dat malaria in 2030 is uitgeroeid – beoogt juist zo'n samenwerking te bevorderen, door zich te richten op aansprakelijkheid en actie op nationaal, regionaal en mondiaal niveau. ALMA biedt beheersinstrumenten, zoals de “scorecard for accountability and action,” die helpen de vooruitgang in kaart te brengen, hindernissen en bottlenecks te identificeren, en oplossingen naar voren te brengen. Deze instrumenten zijn flexibel en kunnen over het hele continent worden toegepast. Waar nodig heeft ALMA steun geboden om problemen rechtstreeks met landen, in samenwerking met partners, of via op resultaten gebaseerde beheersstructuren aan te pakken.

De Ecobank Foundation vervult haar eigen rol: haar investeringen in diensten en trainingen, zowel in contanten als in natura, hebben de impact van het Global Fund-partnership in Afrika vergroot. Door te helpen de mogelijkheden op het gebied van het financieel beheer van subsidie-ontvangers in Nigeria, Senegal en Zuid-Soedan te versterken, ontsluit de stichting financiering voor gezondheidszorgprogramma's in die landen; zij breidt haar steun nu uit naar Tsjaad en Zambia.

En er is meer. Via haar digitale financieringsplatform benut de Ecobank Foundation de mogelijkheden om nieuwe financiering binnen te brengen voor de strijd tegen malaria. En zij verhoogt tevens het bewustzijn, onder de eigen staf en andere stakeholders, over hoe kan worden bijgedragen aan de preventie van malaria, inclusief muskietennetten en een schone omgeving.

Het doel van het uitroeien van malaria in de komende vijftien jaar kan ambitieus klinken, maar is haalbaar. Samen kunnen de Afrikaanse overheden en de particuliere sector de investeringen en acties opbrengen die nodig zijn om deze ziekte voorgoed een halt toe te roepen– en op het hele continent meer voorspoed te garanderen.

Vertaling: Menno Grootveld